8η Μαρτίου: Ημέρα Της Γυναίκας, Ημέρα Μνήμης και Τιμής

Από 5dimcholarg-admin

 

 

 

 

 

Αναφορά της Επιτροπής Ορυχείων του Λόρδου Άσλεϊ (1842)

Από τα Πρακτικά του Κοινοβουλίου

«Πηγαίνω στο ορυχείο γύρω στις 4 το πρωί (μερικές φορές κατά τις 3.30 το πρωί) και φεύγω στις 5.30 το απόγευμα. Όταν έχει φως τραγουδάω, ποτέ όμως μέσα στο σκοτάδι. Τότε δεν τολμώ να τραγουδήσω. Δεν αγαπώ τις γαλαρίες… Πολλές φορές έχω ακούσει να μιλούν για το Χριστό. Δεν μπορώ να καταλάβω γιατί ήρθε στη γη, ούτε γιατί πέθανε. Αλλά αυτός έβρισκε κανένα λιθαράκι για να ακουμπάει το κεφάλι του. Πόσο θα ’θελα, αντί για τις γαλαρίες, να πήγαινα στο σχολείο…»

Σάρα Γκούντερ, 8 ετών

«Κατεβαίνω στη γαλαρία στις 7 το πρωί και βγαίνω κατά τις 6 το απόγευμα, μερικές φορές κατά τις 7. Δουλεύω πάντα χωρίς κάλτσες, χωρίς παπούτσια, χωρίς φόρμα. Μόνο το μισοφόρι μου φοράω. Δουλεύω μαζί με τους άντρες. Εκείνοι είναι ολόγυμνοι. Στην αρχή φοβόμουνα πολύ και δεν μου άρεσε αυτό. Τώρα συνήθισα και δεν με νοιάζει. Μου φέρονται όμως καλά. Δεν ξέρω ούτε να διαβάζω ούτε να γράφω.»

Μαίρη Μπάρετ, 14 ετών

Κατάθεση μιας βιομηχανικής εργάτριας στην Κοινοβουλευτική Επιτροπή

-Ποια είναι η ηλικία σου;

-23

-Πού κατοικείς;

-Στο Λυντς.

-Σε ποια ηλικία έπιασες δουλειά στο εργοστάσιο;

-Όταν ήμουν 6 χρονών

-Σε τίνος εργοστάσιο εργαζόσουν;

-Στου κυρίου Μπερκ.

-Τι είδους εργοστάσιο είναι;

-Κλωστήριο λιναριού.

-Ποια ήταν η δική σου δουλειά σ’ αυτό το εργοστάσιο;

-Άλλαζα μασούρια.

-Ποιες ήταν οι ώρες εργασίας σου σ’ αυτό το εργοστάσιο;

-Από τις 5 το πρωί ως τις 9 το βράδυ όταν είχε πολλή δουλειά

-Για πόσο συνεχόμενο διάστημα εργάστηκες μ’ αυτό το εξοντωτικό ωράριο;

-Περίπου 1 χρόνο.

-Ποιες ήταν οι συνήθεις ώρες εργασίας όταν δεν είχατε τόση πολλή δουλειά;

-Από τις 6 το πρωί μέχρι τις 7 το βράδυ

-Πόσο χρόνο σας έδιναν για τα γεύματά σας;

-40 λεπτά το μεσημέρι

-Είχατε καθόλου χρόνο για να φάτε πρωινό ή να πιείτε νερό;

-Όχι, αυτά τα κάναμε όποτε μπορούσαμε

-Θεωρείς τη μεταφορά μασουριών κουραστική εργασία;

-Μάλιστα.

-Εξήγησέ μας, τι έπρεπε να κάνεις;

-Όταν τα τελάρα γεμίσουν, τα σταματάμε, βγάζουμε τις σαϊτες, μετά τα

γεμάτα μασούρια, τα πηγαίνουμε στο μαγγάνι, ύστερα βάζουμε τα άδεια και

τα τελάρα ξεκινάνε και πάλι.

-Γι’ αυτή τη δουλειά είσαι συνέχεια όρθια;

-Μάλιστα, έχει τόσα πολλά τελάρα και πάνε τόσο γρήγορα…

-Η εργασία σου είναι πολύ εξοντωτική;

-Μάλιστα, δεν έχεις καιρό για τίποτα.

-Αν καθυστερούσατε λίγο ή αργούσατε τι σας έκαναν;

-Μας χτυπούσαν με τη λουρίδα.

-Και συνηθίζουν να χτυπούν εκείνους που δεν δουλεύουν γρήγορα;

-Μάλιστα.

-Συνεχώς;

-Μάλιστα.

-Και τα κορίτσια και τ’ αγόρια;

-Μάλιστα.

-Εσένα σε χτύπησαν ποτέ;

-Μάλιστα.

-Δυνατά;

-Μάλιστα.

-Χρησιμοποιούν τη λουρίδα για να σας χτυπούν δυνατά;

-Μάλιστα. Ο επιστάτης πήγαινε στην άκρη του δωματίου, εκεί που δουλεύουν

τα μικρά κορίτσια, έπαιρνε μια λουρίδα και μια σφυρίχτρα στο στόμα του

και μερικές φορές έπαιρνε μια αλυσίδα και τα έδενε και τα χτυπούσε.

-Για ποιο λόγο;

-Ήταν πολύ θυμωμένος.

-Έμενες μακριά από το εργοστάσιο;

-Μάλιστα, 2 μίλια.

-Είχες ρολόι;

-Όχι, δεν είχαμε.

-Κατά κανόνα, έφτανες στην ώρα σου;

-Μάλιστα. Η μητέρα μου ξυπνούσε στις 4 το πρωί, αλλά και στις 2 το πρωί.

Οι ανθρακωρύχοι πήγαιναν στη δουλειά τους στις 3 ή στις 4 κι όταν τους άκουγε να προχωρούν, σηκωνόταν από το ζεστό της κρεβάτι κι έβγαινε έξω να τους ρωτήσει την ώρα. Και μερικές φορές ήμουν στο Χάνσλετ Καρ στις 2 το πρωί κι έβρεχε δυνατά και περιμέναμε μέχρι ν’ ανοίξει το εργοστάσιο.

-Η σοβαρή παραμόρφωση στο σώμα σου είναι συνέπεια αυτής της εργασίας;

-Μάλιστα.

-Πότε σου συνέβη;

-Ήμουν περίπου 13 χρονών όταν άρχισε, κι από τότε χειροτέρεψε. Πάνε 5

xρόνια αφότου πέθανε η μητέρα μου κι η μητέρα μου δεν κατάφερε ποτέ να

μου πάρει ένα καλό ζευγάρι δεκανίκια για να με κρατούν. Όταν πέθανε η

μητέρα μου, έπρεπε να τα βγάλω πέρα μόνη μου και έτσι πήρα ένα ζευγάρι.

-Είχες ευθυτενές παράστημα και ήσουν υγιής πριν εργαστείς στο εργοστάσιο;

-Μάλιστα, ήμουν τόσο ευθυτενής ως κοριτσάκι, που πηγαινοερχόμουν στην

πόλη.

-Ήσουν ευθυτενής ώσπου να γίνεις 13 ετών;

-Μάλιστα.

-Η παραμόρφωσή σου σου προκάλεσε πολύ πόνο και κούραση;

-Ναι, δεν μπορώ να περιγράψω τον πόνο που μ’ έπιανε κάθε φορά.

-Ξέρεις κανέναν άλλο που η υγεία του να έπαθε παρόμοια βλάβη;

-Βλάβη, μάλιστα, αλλά όχι πολλούς ανάπηρους σαν εμένα.

-Είναι πολύ συνηθισμένο να έχει κανείς αδύνατους αστραγάλους και στραβά

γόνατα;

-Ναι, πραγματικά πολύ συνηθισμένο.

-Αυτό προκαλείται από τη δουλειά στο αδράχτι;

-Ναι.

-Που ζεις τώρα;

-Στο φτωχοκομείο.

-Δήλωσε τι πιστεύεις για τις συνθήκες που αντιμετώπισες όλο αυτό το

διάστημα της εργασίας σου και τι σκεφτόσουν για τη σκληρότητα και τις

ταλαιπωρίες της.

(Η μάρτυς ήταν πολύ συγκινημένη και δεν μπόρεσε ν’ απαντήσει στην ερώτηση)

Ελίζαμπεθ Μπέντλεϊ, 23 ετών

Το 1910 η Γερμανίδα σοσιαλίστρια Κλάρα Tσέτκιν, διεθνής αγωνιστική φυσιογνωμία του εργατικού και γυναικείου κινήματος, για να τιμήσει τους μεγαλειώδεις αγώνες των γυναικών εργατριών της Νέας Υόρκης και να πολιτικοποιήσει παραπέρα τους στόχους του γυναικείου κινήματος, πρότεινε στη Δεύτερη Διεθνή Διάσκεψη Σοσιαλιστριών στην Κοπεγχάγη της Δανίας να καθιερωθεί η 8 του Mάρτη ως παγκόσμια μέρα της γυναίκας. Η πρόταση έγινε δεκτή. 
Είχαν προηγηθεί:

Στις 8 του Mάρτη του 1857 στη Νέα Υόρκη των HΠA οι γυναίκες που δούλευαν στα εργοστάσια υφαντουργίας και ιματισμού ξεσηκώθηκαν. Έκαναν την πρώτη καταγεγραμμένη στην ιστορία απεργία γυναικών εργαζομένων,  διαδήλωσαν  για τη μείωση των ωρών εργασίας σε 10 ώρες (μέχρι τότε ήταν 16), για ίσα μεροκάματα με τους άνδρες και για ανθρώπινες συνθήκες δουλειάς και ζωής. H συγκέντρωση και διαδήλωση τότε πνίγηκε στο αίμα. Δύο χρόνια αργότερα, πάλι το Mάρτη, ξανά οι «εργάτριες ρούχων» οργάνωσαν την πρώτη εργατική ένωση προσπαθώντας να προστατεύσουν τους εαυτούς τους και να κερδίσουν μερικά βασικά δικαιώματα στο χώρο εργασίας τους.

Στις 22 Νοέμβρη 1909, στη Νέα Υόρκη, μετά από 11 εβδομάδες απεργιών  περιορισμένων σε συγκεκριμένες βιοτεχνίες , χιλιάδες εργάτες και εργάτριες υφαντουργίας συγκεντρώθηκαν στο Cooper Union, για να αποφασίσουν αν θα κλιμακώσουν τις κινητοποιήσεις. Καθώς οι συνδικαλιστές ηγέτες, άντρες στην πλειοψηφία τους, εφιστούν την προσοχή στους κινδύνους που εγκυμονεί η κήρυξη γενικής απεργίας, ανεβαίνει στο βήμα η νεαρή εργάτρια Κλάρα Λέμλικ, υποβασταζόμενη. Μόλις είχε βγει από το νοσοκομείο όπου νοσηλεύτηκε μετά τον ξυλοδαρμό της από τραμπούκους κατά τη διάρκεια πικετοφορίας (ενώ είχε συλληφθεί 17 φορές στο διάστημα της απεργίας). Τα λόγια της μεταφράζονταν ταυτόχρονα στα αγγλικά και τα ιταλικά από τα εβραϊκά, ξεσηκώνοντας τον ενθουσιασμό των εργατριών: «Άκουσα όλους τους ομιλητές και δεν διαθέτω πια άλλη υπομονή. Είμαι εργάτρια, μια από όλες αυτές που απεργούν ενάντια στις αφόρητες συνθήκες. Κουράστηκα να ακούω τους ομιλητές να μιλούν με γενικότητες. Εδώ ήρθαμε να αποφασίσουμε αν θα κατέβουμε σε απεργία ή όχι. Εγώ προτείνω να κατέβουμε σε γενική απεργία – τώρα!» Τα λόγια της ξεσήκωσαν τον ενθουσιασμό των γυναικών που ψήφισαν υπέρ της απεργίας και βγήκαν στο δρόμο –σε σύγκρουση με την αστυνομία, τους δικαστές, τους εργοδότες, αλλά συχνά, και τις ίδιες τις οικογένειές τους. Ήταν από μία από τις σκληρότερες απεργίες γυναικών, η γνωστή σαν «εξέγερση των 20.000» εργατριών στις βιοτεχνίες ιματισμού της Νέας Υόρκης που διήρκησε από το Νοέμβρη του 1909 ως το Φλεβάρη του 1910. Μια ηρωική απεργία που κλιμακώθηκε εντάσσοντας και χιλιάδες εργάτες της υφαντουργίας και έγινε γενική απεργία στον κλάδο.

Στην Ελλάδα, η πρώτη απεργία εργατριών έγινε στις 13 Απρίλη 1892 από τις υφάντριες του εργοστασίου Αδελφών Ρετσίνα, στο Πειραιά. Από τότε και στα επόμενα χρόνια οι εργαζόμενες γυναίκες πήραν μέρος σε πολλές κινητοποιήσεις και έδωσαν και θύματα στον αγώνα για τα εργασιακά δικαιώματα, αλλά και για την ισοτιμία των γυναικών. Πχ. το 1924 στην μεγάλη απεργία των καπνεργατών της Καβάλας, σκοτώθηκε η καπνεργάτρια Μαρία Χουσιάδου. Το 1926 στην απεργία στο εργοστάσιο ΠΑΠΑΣΤΡΑΤΟΣ στο Αγρίνιο, στην ομάδα περιφρούρησης της απεργίας ήταν και η εργάτρια Βασιλική Γεωργαντέλη (6 μηνών έγκυος), η οποία σκοτώθηκε στις 8 Αυγούστου 1926 από πυρά της αστυνομίας κατά τη διάρκεια πορείας των απεργών.

Αξίζει να θυμίζουμε, ότι ο πρώτος πραγματικός γιορτασμός της μέρας της Γυναίκας έγινε το 1917 στη Pωσία, όταν οι διαδηλώσεις των γυναικών σηματοδότησαν την επανάσταση του Φλεβάρη. Εκείνη τη μέρα, στις 8 του Mάρτη (23 Φλεβάρη με το παλιό ημερολόγιο), οι γυναίκες της Πετρούπολης κατέβηκαν σε απεργία στις βιοτεχνίες της κλωστοϋφαντουργίας, διεκδικώντας «ψωμί και ειρήνη» και βελτίωση της ζωής των γυναικών.

H Οκτωβριανή Επανάσταση μερικούς μήνες μετά «άνοιξε» μια νέα εποχή για τις γυναίκες: μεταξύ άλλων καθιερώθηκε νομικά η ισότητα ανδρών και γυναικών (και ο ίσος μισθός για ίση εργασία), το δικαίωμα να εκλέγουν ΚΑΙ να εκλέγονται, καταργήθηκε η πατρική και ανδρική εξουσία, αναγνωρίστηκε το αυτόματο διαζύγιο. Οργανώθηκαν κοινοτικά εστιατόρια, παιδικοί σταθμοί, πλυντήρια για να μειωθεί η εξάρτηση των γυναικών από τις «οικογενειακές δουλειές» που τις καθηλώνουν στο σπίτι. Μέσα σε μήνες πάρθηκαν μέτρα και αναγνωρίστηκαν δικαιώματα και αιτήματα, που για δεκάδες χρόνια ο καπιταλισμός αρνείται –ακόμα και σήμερα- στις γυναίκες. Αυτές οι κατακτήσεις έδιναν τη δυνατότητα στη γυναίκα της εργατικής τάξης να αποβάλει τα βάρη του νοικοκυριού και να «μπορεί να κυβερνά» μέσα από τη συμμετοχή της στα σοβιέτ. Αυτό άλλαξε τα μέχρι τότε δεδομένα για το κίνημα των γυναικών. Tο ζήτημα πια για τις γυναίκες δεν ήταν η κατάκτηση της ψήφου σε μια αστική κοινωνία, αλλά ήταν η απελευθέρωσή τους σε μια νέα κοινωνία χωρίς καταπίεση.

Από τότε, η 8η Μαρτίου έγινε μέρα για να τιμούμε τους αγώνες των γυναικών στο παρελθόν, και να συνεχίζουμε την πάλη μας σήμερα. Και σαν τέτοια «γιορτάζεται»: με διαδηλώσεις, εκδηλώσεις και πορείες σε όλες τις χώρες του κόσμου.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: