Το Πορτρέτο των Μηνών: Δεκέμβριος

Πηγή: sansimera.gr

 

 

 

Πίνακας του Γιάννη Τσαρούχη

 

 

 

Ο Δεκέμβριος είναι ο δωδέκατος μήνας και τελευταίος του Γρηγοριανού Ημερολογίου, με διάρκεια 31 ημερών. Η ονομασία του ετυμολογείται από τη λατινική λέξη December, η οποία προέρχεται από το αριθμητικό decem (δέκα), επειδή στο αρχαίο δεκάμηνο ρωμαϊκό ημερολόγιο ο Δεκέμβριος ήταν ο δέκατος κατά σειρά μήνας.

Στη συνέχεια, με την προσθήκη του Ιανουαρίου και του Φεβρουαρίου, το ρωμαϊκό ημερολόγιο έγινε δωδεκάμηνο. Ο Δεκέμβριος μετακινήθηκε στη δωδέκατη θέση, αλλά διατήρησε την παλιά του ονομασία, παρότι τον 2ο αιώνα μ.Χ. ο Ρωμαίος αυτοκράτορας Κόμμοδος θέλησε να τη μετονομάσει σε Αμαζόνιο, προς τιμήν της σύζυγό του Βρουτίας, που ήταν όμορφη σαν Αμαζόνα.

Στην αρχαία Αθήνα ο Δεκέμβριος ισοδυναμούσε με το δεύτερο δεκαπενθήμερο του μήνα Μαιμακτηριώνα και το πρώτο δεκαπενθήμερο του μήνα Ποσειδεώνα, ο οποίος ήταν αφιερωμένος στον θεό Ποσειδώνα. Στο λαϊκό καλεντάρι ο Δεκέμβριος ονομάζεται Ασπρομηνάς και Χιονιάς για το πυκνό του χιόνι.

Οι Ρωμαίοι είχαν δύο σημαντικές γιορτές τον Δεκέμβριο:

Τα Σατουρνάλια, προς τιμή του θεού Σατούρνους (ο Κρόνος των Ελλήνων), ήταν γιορτή χαράς και ξενιασιάς, όπου εκτός από τις καθιερωμένες θυσίες, κυρίαρχη θέση είχαν η ανταλλαγή δώρων και τα τυχερά παιγνίδια. Διαρκούσαν από τις 17 έως τις 23 Δεκεμβρίου.

Ακολουθούσαν στις 25 Δεκεμβρίου τα Βρουμάλια, γιορτή του χειμερινού ηλιοστασίου, όπου τιμούσαν τον Ήλιο, που ως θεότητα του φωτός ταυτιζόταν με τον Μίθρα των Περσών. Και στις δύο γιορτές θυσίαζαν χοίρους, τους οποίους στη συνέχεια κατανάλωναν.

Οι παγανιστικές αυτές γιορτές ήταν αρκετά δημοφιλείς και επέζησαν έως το 12ο αιώνα, παρά τις απαγορεύσεις, κληροδοτώντας σε μας τις δοξασίες και τους θρύλους για τους καλικάντζαρους και τα άλλα δαιμόνια. Η Χριστιανική Εκκλησία προσπάθησε να επωφεληθεί από τη δημοφιλία των δύο αυτών εορτών και να τις καταπολεμήσει ως ειδωλολατρικές, τοποθετώντας τα Χριστούγεννα στις 25 Δεκεμβρίου, σύμφωνα με μία θεωρία. Η άλλη θεωρία στηρίζεται σε ημερολογιακούς υπολογισμούς για να απαντήσει στο ερώτημα πώς επιλέχθηκε η 25η Δεκεμβρίου ως ημέρα εορτασμού των Χριστουγέννων.

Εκτός από τα Χριστούγεννα, που κυριαρχούν τον Δεκέμβριο, με τα θρησκευτικά και κοσμικά τους συμφραζόμενα, ξεχωριστή θέση έχουν από θρησκευτικής πλευράς και τα λεγόμενα Νικολοβάρβαρα, που περιλαμβάνουν τις εορτές της Αγίας Βαρβάρας (4 Δεκεμβρίου), Αγίου Σάββα (5 Δεκεμβρίου) και Αγίου Νικολάου (6 Δεκεμβρίου).

 

 

 

Παροιμίες για το μήνα Δεκέμβριο

  • Άγια Βαρβάρα μίλησε κι ο Σάββας αποκρίθη: «Μαζέψτε ξύλα κι άχυρα και σύρτε και στο μύλο, γιατί ο Άη-Νικόλας έρχεται με χιόνια φορτωμένος».
  • Αν πρωιμίσει η μυγδαλιά κι ανθίσει το Δεκέμβρη, βαρύς χειμώνας κι όψιμος θε νά ‘ρθει να μας εύρει.
  • Δεκέμβρη με τα κρύα σου και πώς θα ξεκρυώσω.
  • Δεκέμβρης και δεν έσπειρες, λίγο σιτάρι θα ’χεις.
  • Δεκέμβρης μας επλάκωσε, το κρύο μας φαρμάκωσε.
  • Το τραγούδι με τον τρύγο το Δεκέμβρη παραμύθι.
  • Χιόνι του Δεκεμβρίου, χρυσάφι του καλοκαιριού. (ή χρυσάφι τ’ Αλωνάρη)
  • Ως τ’ Αγίου Νικόλαου οι τοίχοι βράζουνε κι ύστερα ξυλιάζουνε.
  • Δεκέμβρης Χριστού γέννηση κι ο καλός μας χρόνος.

 

 

Εορτολόγιο Δεκεμβρίου

1 Δεκεμβρίου: Θεόκλητος, Ιακώβ, Φιλάρετος, Φιλαρέτη.

2 Δεκεμβρίου: Σολομών.

4 Δεκεμβρίου: Βαρβάρα, Δαμασκηνός, Σεραφείμ.

5 Δεκεμβρίου: Διογένης, Σάββας, Σαββούλα.

6 Δεκεμβρίου: Νικόλαος, Νικολέτα.

7 Δεκεμβρίου: Αμβρόσιος.

9 Δεκεμβρίου: Άννα.

12 Δεκεμβρίου: Σπυρίδων, Σπυριδούλα.

13 Δεκεμβρίου: Άρης, Ευστράτιος, Ευστρατία, Λουκάς, Λουκία.

15 Δεκεμβρίου: Ανθή, Δανάη, Ελευθέριος, Ελευθερία, Ρεβέκκα, Σύλβια, Σωσσάνα.

17 Δεκεμβρίου: Δανιήλ, Διονύσης, Διονυσία, Ιακχος.

18 Δεκεμβρίου: Ααρών, Αδάμ, Ισαάκ, Πλάτωνας, Ραχήλ, Σάρα, Σεβαστιανός, Σεβαστιανή, Φλώρος, Φλώρα.

19 Δεκεμβρίου: Αγλαΐα.

20 Δεκεμβρίου: Ιγνάτιος.

21 Δεκεμβρίου: Θεμιστοκλής.

22 Δεκεμβρίου: Αναστασία.

24 Δεκεμβρίου: Ευγενία.

25 Δεκεμβρίου: Χρήστος, Χριστίνα, Χρύσα, Χρυσαυγή, Χρυσούλα.

26 Δεκεμβρίου: Δαβίδ, Εμμανουήλ, Εμμανουέλλα.

27 Δεκεμβρίου: Στέφανος, Στεφανία.

28 Δεκεμβρίου: Δόμνα.

30 Δεκεμβρίου: Ιωσήφ.

 

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: