Πολιτιστικό ταξίδι μέσα από τα παιχνίδια μας

2009-2010

Πολιτιστικό πρόγραμμα

«Πολιτιστικό ταξίδι μέσα από τα παιχνίδια μας»

 (Β1΄,Β2΄,Γ΄, Δ΄τάξεις)

(Συντονιστής:  Παναγιώτης Μίτσης – Αμάντα Ηλιοπούλου , εκπ/οί που συμμετέχουν:  Παρασκευή Νικάκη,  Αγγελική Ξένου, Αντώνης Τσιβούλας )

   Παιδί και παιχνίδι είναι δύο λέξεις που συνεπάγεται η μία την άλλη. Από τη στιγμή της γέννησης του το παιδί παίζει κουνώντας τα χεράκια και τα ποδαράκια του, αργότερα με διάφορες κουδουνίστρες και παιχνιδάκια ,συνεχίζει με μπάλες, κούκλες (κορίτσια), κ.τ.λ., τρέχει ποιος θα βγει πρώτος, ποιος θα πηδήσει πιο ψηλά ή πιο μακριά και φτάνει στο ομαδικό παιχνίδι στις γειτονιές .   Μέσα  από αυτό,   εδώ και  χιλιάδες  χρόνια τα  παιδιά  σ’ όλο τον κόσμο ψυχαγωγούνται, αυτοδιαπαιδαγωγούνται, δοκιμάζουν  και ασκούν τις δυνάμεις τους, ανταγωνίζονται σωστά με τα συνομήλικα τους , μαθαίνουν να πειθαρχούν στους κανόνες, φτιάχνουν χαρακτήρα , δημιουργούν προσωπικότητα, κοινωνικοποιούνται, ασκούν το σώμα και το πνεύμα τους, κρατώντας τα  σε καλή φυσική  κατάσταση.
Το παιχνίδι έχει παίξει σημαντικό ρόλο στη ελληνική κοινωνία. Από την αρχαιότητα ως και στις μέρες μας έχει βοηθήσει τα παιδιά του λαού μας, να ξεπεράσουν πολλές δύσκολες καταστάσεις και να υπάρχουμε ως σήμερα.
           ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΑΔΑ
   Οι αρχαίοι Έλληνες έδιναν μεγάλη σημασία στο ρόλο του παιγνιδιού. Το είχαν σαν μέσο αυτοαγωγής. Αυτοί πρώτοι κατάλαβαν την αξία των ομαδικών παιχνιδιών και πίστευαν ότι με αυτά πραγματοποιείται η τελειοποίηση του ανθρώπου. Γι’ αυτό τα εντάξανε στο πρόγραμμα αγωγής των παιδιών. Θεωρούσαν όμως ότι ήταν σημαντικά και για τους μεγάλους. Έτσι και οι  μεγάλοι αφιέρωναν μεγάλο μέρος από τον ελεύθερο χρόνο τους σε ομαδικά παιγνίδια και σε αγώνες. Στην αρχαία Ελλάδα έπαιζαν πολλά ομαδικά παιγνίδια . Τα έπαιζαν στο δρόμο και στις αυλές, και πάντα υπήρχαν κανόνες ,που όλοι έπρεπε να τηρούν πιστά. Γι’ αυτό ,επίσης ,έλεγαν πως το παιγνίδι  είναι ένα μεγάλο αγαθό. Αναπτύσσει την συντροφικότητα, ασκεί το σώμα, καλλιεργεί το πνεύμα, μαθαίνει τα παιδιά να σέβονται τους κανόνες-νόμους του παιγνιδιού και έτσι, όταν μεγαλώσουν, να σέβονται και να τηρούν τους νόμους της πατρίδας τους.
   Ο Πλάτωνας τόνιζε την ανάγκη να αφήνουν τα παιδιά να παίζουν ως τα έξη τους χρόνια, με όποια παιγνίδια ήθελαν και όπως ήθελαν. Τόνιζε όμως πως θα έπρεπε να έχουν κάποια κατεύθυνση , έτσι ώστε μέσα από αυτά να προσανατολίζονται προς την εκμάθηση κάποιου επαγγέλματος.
   Ο Αριστοτέλης συμβούλευε τους γονείς να δίνουν όσο γίνεται πιο πρωτότυπα παιγνίδια, για να αφοσιώνονται σ’ αυτά και να ενοχλούν λιγότερο και ταυτόχρονα να αναπτύσσουν δημιουργική φαντασία. Ο Ιπποκράτης συμβούλευε τους μεγάλους να τρέχουν με τον κρίκο, (το σημερινό στεφάνι, το τσέρκι), για να διατηρήσουν τη φόρμα τους και τους μικρούς για να παίξουν
     Ο Πολυδεύκης στο «Ονομαστικό» του περιγράφει πενήντα ομαδικά παιγνίδια και αναφέρεται σε παιγνίδια που έπαιζαν τα αγόρια και αυτά που έπαιζαν κορίτσια. Στα υπαίθρια ομαδικά παιγνίδια, όπως κυνηγητό, κρυφτό, τόπι, στεφάνι, κότσια, σβούρα,  έπαιζαν αγόρια. Τα κορίτσια παίζανε μέσα στο σπίτι με πήλινες ή κέρινες «πλαγγόνες» (κούκλες),που τις έντυναν με ρούχα. Ακόμα έπαιζαν με τόπια, στεφάνια, μικροσκοπικά είδη νοικοκυριού.
ΣΤΟ  ΒΥΖΑΝΤΙΟ
  Στα χρόνια του Βυζαντίου και μέχρι το 9ο μ.Χ. αιώνα  δεν υπάρχουν αρκετές πληροφορίες για τη θέση του παιγνιδιού και της άσκησης μέσα στη τότε κοινωνία. Αν και γνωρίζουμε ότι δεν είχαν την θέση που κατείχαν στην αρχαιότητα, στο Βυζάντιο από συνήθεια, και για λόγους ψυχαγωγικούς και παραδοσιακούς ασκούνταν και έπαιζαν  παιδικά και πνευματικά παιγνίδια. Μελέτες που έγιναν για τη θέση του παιγνιδιού στη ζωή των Βυζαντινών δείχνει ότι, μετά τον 11ο μ.Χ. αιώνα, το χρησιμοποιούσαν για δημιουργία ανθρώπινων χαρακτήρων.
  Στην εκπαίδευση    η Φυσική Αγωγή δεν υπήρχε, γεγονός που οφείλονταν στο ότι η εκπαίδευση ήταν καθαρά εκκλησιαστική, και πολλοί νέοι πήγαιναν στα μοναστήρια. Από τα άλλα όμως παιδιά το παιγνίδι δεν έλειπε . Τα αγόρια συνήθως έπαιζαν στις αυλές και στις αλάνες της γειτονίας παιγνίδια όπως η 16άρα , κρυφτό,  κυνηγητό,  τσιλίκι, γουρούνα, τυφλόμυγα ,  αλώνι,  μήλο και άλλα, και τα κορίτσια με τις κούκλες στο σπίτι
 ΣΤΗ   ΤΟΥΡΚΟΚΡΑΤΙΑ
     Οι πληροφορίες που έχουμε για τα παιγνίδια την εποχή αυτή είναι ότι τα παιδιά συνέχιζαν να τα παίζουν. Ήταν παιγνίδια που άλλα είχαν αρχαιοελληνικές ρίζες, άλλα βυζαντινές και άλλα από άλλες εθνικότητες. Ο χώρος που τα  έπαιζαν ήταν το αλώνι. Μερικά από τα παιγνίδια που έπαιζαν ήταν το κλέφτικο (το κρυφτό ), ο πετροπόλεμος, η ξιφομαχία, το κυνηγητό. Υπήρχαν υπαίθρια παιγνίδια και για τα κορίτσια όπως η μέλισσα, το κουτσό  το μήλο, η πινακωτή η τυφλόμυγα το τσιλίκι.
 ΝΕΩΤΕΡΗ ΕΛΛΑΔΑ.
   Στους νεώτερους χρόνους τα παιγνίδια έπαιξαν σπουδαίο ρόλο για τα παιδιά του λαού μας. Τα  χρόνια της Κατοχής (1940 –44) ήταν πολύ δύσκολα για όλους. Οι ελλείψεις σε ρούχα και τρόφιμα, η εξαθλίωση και η φτώχια κυριαρχούσαν σ΄ όλη τη χώρα. Τα παιδιά ήταν αδύνατα ,καχεκτικά, ρακένδυτα, και ψειριασμένα ,και ζούσαν με το φόβο του θανάτου. Κατάφεραν να επιβιώσουν χάρη στη λιγοστή τροφή, που τους εξασφάλιζαν όπως μπορούσαν οι γονείς τους, και με το παιγνίδι. Το παιγνίδι τα έκανε να ζουν και να νιώθουν, για όσο διαρκούσε αυτό, ελεύθερα και ανέμελα από τα προβλήματα, τα γέμιζε με θάρρος, αυτοπεποίθηση, και χαρά. Από την άλλη, μέσα από την κίνηση διασφάλιζαν, όσο αυτό ήταν δυνατό,  την καλή τους υγεία και την ομαλή ανάπτυξη του σώματος τους.
   Αργότερα , μεταπολεμικά , οι συνθήκες διαβίωσης ήταν πολύ δύσκολες και τα παιδιά από πολύ μικρά αναγκάζονταν να εργαστούν, για να συνεισφέρουν στην οικογένεια.  Όμως  παρ΄ όλες τις  δυσκολίες που αντιμετώπιζαν κατάφερναν συχνά, με την πρώτη ευκαιρία , να ξεκόψουν από τη δουλεία και να παίξουν με τους συνομήλικους τους, στο δρόμο. Έτσι ,έστω και για λίγο, ζούσαν και να εκφράζονταν σαν παιδιά. Με το παιγνίδι ξεχνούσαν για λίγο τα προβλήματα και τις δυσκολίες, χαλάρωναν, διασκέδαζαν και έτσι κατάφερναν να μην  χάσουν το κουράγιο τους και την αισιοδοξία τους για την ζωή και ένα καλύτερο αύριο.
  Σήμερα αν και οι αλάνες, κυρίως στις πόλεις, έχουν μειωθεί ως εξαφανιστεί, τα παιδιά χαίρονται όταν βρίσκουν χώρο για να παίξουν, να τρέξουν, να κινηθούν. Δυστυχώς η εύρεση χώρου δεν είναι εφικτή στις σύγχρονες πόλεις. Τα κτίσματα και οι δρόμοι δεν βοηθάνε το παιδί και το παιγνίδι. Τα πάρκα και τα αθλητικά κέντρα, όπου υπάρχουν, είναι οι μόνοι χώροι οπού μπορούν να παίξουν. Το πρόβλημα της μη ύπαρξης χώρων για παιγνίδι, έχει σαν αποτέλεσμα τα παιδιά να ασχολούνται με ηλεκτρονικά παιγνίδια και να καθηλώνονται στο σπίτι, να μην κινούνται όσο θα ήθελαν και θα έπρεπε, να γίνονται οκνηρά, μοναχικά, με προβλήματα βάρους, κατά μεγάλο ποσοστό, και κοινωνικότητας.

ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ – ΑΠΟΔΕΛΤΙΩΣΗ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟΥ  ΠΑΙΧΝΙΔΙΑ

1. Ποιο είναι το αγαπημένο σου παιχνίδι όταν είσαι μόνος/η στο σπίτι;

Ηλεκτρονικά  53%,  TV 11%,  Παζλ 12%, Κατασκευές 6% , Κάρτες 6%, Σκέιτ 6%,

2. Ποιο είναι το αγαπημένο σου παιχνίδι όταν είσαι στο σπίτι με παρέα;

Επιτραπέζια  24%,  Ηλεκτρονικά 18%, Κατασκευές 12%, Ποδόσφαιρο 12%, Κούκλες 6%, ,  Κρυφτό 6%, Κυνηγητό 6%

3. Ποιο είναι το αγαπημένο σου παιχνίδι όταν είσαι μόνος/η έξω από το σπίτι;

Μπάλα 35%, Ποδήλατο/πατίνι  29%,  Ηλεκτρονικά 12%, Μπάσκετ 12%, Σκαρφάλωμα 6%, Περπάτημα 6%

4. Ποιο είναι το αγαπημένο σου παιχνίδι όταν είσαι έξω από το σπίτι με παρέα;

Κυνηγητό 65%, Κρυφτό 53%, Ποδόσφαιρο 35%,  Βόλει 6%, Τυφλόμυγα 6%, Παρακολούθηση 6%, Ψείρες 6%, Πυραμίδα 6%, Κρεμάλα 6%

5. Ποια ομαδικά παιχνίδια ξέρεις;

Α) Αθλητικά Μπάσκετ 82%,  Ποδόσφαιρο 82%, Βόλει 59%, Τένις 29%, Πόλο 18%, Χόκει 6% , Ράγκμι 6%

Β) Άλλα Κρυφτό 71%,  Κυνηγητό 65%, Μήλα 18%,  Κορόιδο 12%, Ψείρες 12%, Καρχαριάκια 6%, Βασιλιά 6%, Τρενάκι 6%Μακριά γαιδούρα 6%, Επιτραπέζια 18%

6. Τι παιχνίδια παίζεις στο διάλειμμα; Κυνηγητό  74%,  Κρυφτό 42%,  Καρχαριάκια 18Τρενάκι 12%, Πυραμίδες 12%, Κάρτες 12%, Πατητό 6%, Ψείρες 6%, Τρελοβόλει 6%

7. Πόσες ώρες παίζεις κάθε μέρα  μετά το σχολείο;   Κύκλωσε αυτό που χρειάζεται.

1 ώρα 18%,   2 ώρες 53%,   3 ώρες 18%, Καθόλου 6%, Περισσότερο 6%

8. Σου αρέσει να παίζεις μόνος/η ή με άλλους; 

Με άλλους  94%,  Μόνος 6%

9. Πόσο συχνά παίζεις με άλλους;

1 μέρα τη βδομάδα  18%,  2 μέρες τη βδομάδα  12%,   3 μέρες τη βδομάδα  18%,    Κάθε μέρα 41%

10. Με ποιους άλλους παίζεις;

Αδέλφια  35%,  Γονείς 18%,  Φίλους 41%

11. Πώς σου αρέσει περισσότερο να παίζεις;

Με παρέα 94%  , μόνος 6%.

12. Τι παιχνίδια παίζανε οι γονείς σου;

Κρυφτό , Κυνηγητό , Μπάλα , Μπίλιες , Κούκλες , Τυφλόμυγα ,  Πάρτα όλα , Βασιλιά , Κυρά Μαρία , Κλέφτες κι αστυνόμοι , Κουτσό ,,  Μήλα , Αγαλματάκια , Κουμπάρες , Πελεγκιά

13. Τι παιχνίδια παίζανε οι παππούδες και οι γιαγιάδες σου;

Μπάλα ,  Κρυφτό ,  Κυνηγητό ,  Κουτσό ,  Κούκλες ,  Ξυλίκι , Βόλους , Πεντόβολα , Κλέφτες κι αστυνόμοι , Τυφλόμυγα , Πάρτα όλα, Πετροπόλεμο, Μέλισσα, Σφεντόνες, Αγάλματα, Βασιλιά, Σχοινάκι, Πελεγγιά

Εκπαιδευτική βαλίτσα μουσείου Γουλανδρή – Κατασκευές αρχαίων ελλ. παιχνιδιών

Δ΄τάξη

Β2΄τάξη

Παίζοντας αρχαία ελληνικά παιχνίδια στην αυλή του σχολείου

Παίζοντας με τον Λύσιν και την Τιμαρέτην στην Αρχαία Ελλάδα

Παιχνίδια που παίζαμε μικροί στις αλάνες

Τα ελληνικά λαικά παιχνίδια

Παιχνίδια για την αυλή

Kαι ποδόσφαιρο έπαιζαν στην αρχαία Eλλάδα_(…EΛΛAΔA…)

Παιδί και παιχνίδι στην Αρχαία Ελλάδα

Παλιά Παιδικά Παιχνίδια Της Γειτονιάς

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: