Υμηττός: Προέλευση της ονομασίας και μύθοι

Πηγή: mictop/hymeto.htm

Ονομασία

 

 

Η λέξη είναι πανάρχαιη όπως και η άλλη (πιθανή) ονομασία του, Υμησσός.

Η λέξη Υμηττός, πιθανό  να  προέρχεται από τη πελασγική λέξη Ούμετ ή Ύμητ, που η ετυμολογία της είναι  πολύ  δύσκολο, αν  όχι  αδύνατο, να  καθοριστεί. Κατά  μία  εκδοχή σημαίνει σκληρός, τραχύς, βραχώδης τόπος.

Επίσης τον Υμηττό, κυρίως το βόρειο τμήμα του, μέχρι πριν λίγα χρόνια τον έλεγαν και Τρελό. Για τις ονομασίες αυτές υπάρχουν πολλές εκδοχές, με πιο σοβαρές τις παρακάτω :

α. Η λέξη  Υμηττός  προέρχεται  από  το  θύμος ( κοιν. θυμάρι ) που  έγινε  σιγά – σιγάθυμέτ – Υμέτ – Υμηττός. Οι  αρχαίοι (Θεόφραστος) ονόμασαν  θύμους, τα  φρύγανα που αφθονούσαν στον Υμηττό, και που  με  το  δυνατό  άρωμά  τους  έκαναν  τις μέλισσες να στροβιλίζουν σαν μεθυσμένες ( από το θυμός = διάθεση της ψυχής ). Από  αυτό  το φαινόμενο της “τρέλας” των μελισσών ονομάστηκε και το βουνό  Τρελός. Για  την  εξήγηση  όμως  αυτή, καθώς  και  για  την  ταύτηση των δύο ονομασιών του βουνού, δε γίνεται πουθενά μνεία στ’ αρχαία κείμενα.

β. Οι παλαιοί κάτοικοι της Ν. Ιταλίας ( Μεγάλη Ελλάδα ) πρόφεραν τη λέξη ΥμηττόςΥματτός που από παραφθορά έγινε Μάττος. Αργότερα  οι  Φράγκοι  των Αθηνών ερμήνευσαν τον Υμηττό – Μάττο στους ντόπιους, σαν τρελό.

γ. Ο Υμηττός  μεταφράστηκε  στα   χρόνια της  Φραγκοκρατίας  Μόντε  Ιμέττο  και  από  παραφθορά λεγόταν  Μόντε  Μάττο  που  κατά  σύμπτωση  σημαίνει Τρελό Βουνό, ονομασία που διατηρήθηκε. Το πιθανότερο  είναι  ότι  δεν  έγινε  καμιά  παραφθορά  της λέξης αλλά η ονομασία Τρελός προϋπήρχε, γιαυτό  και  οι  Φράγκοι  τον είπαν και με τα δύο ονόματά του, δηλαδή Monte Imetto και Monte Matto.

δ. Μια εύκολη και  πολύ διαδεδομένη εξήγηση είναι ότι το Τρελός προερχόταν από την ονομασία tres long = πολύ μακρύς, που  έδωσαν  οι  Γάλλοι  γιατί  δεν γνώριζαν τη λέξη Υμηττός. Αυτό δεν ευσταθεί καθόλου γιατί η ονομασία προϋπήρχε αιώνες πριν.

ε. Τον Υμηττό  τον  χρησιμοποιούσαν και από την αρχαιότητα για μετεωρολογικό βαρόμετρο, δηλαδή βλέποντας την  κορυφή του προέβλεπαν τι καιρό θα κάνει, (Θεόφραστος: “Περί σημείων, υδάτων και πνευμάτων” Γ43) γι αυτό  και  είχαν “τοποθετήσει” βωμούς του Ομβρίου Δία και του Προοψίου Απόλλωνα. Επειδή  όμως  παρά τις προβλέψεις, αρκετές φορές παρουσιάζονταν καιρικές ανωμαλίες, ονόμασαν  με  τον  καιρό  το  βόρειο Υμηττό Τρελό (το νότιο Υμηττό τον έλεγαν Μαυροβούνι). Μάλλον αυτή είναι η πιο πιθανή εκδοχή.

Ο ονομαστός Τούρκος περιηγητής του 17ου αιώνα Evliya Celebi, που διέσχισε ολόκληρη την Ελλάδα (από το 1667 και μετά), αναφέρει τον Υμηττό μόνο σαν Ντελή Νταγ, δηλαδή Τρελό Βουνό.

Σ’ ένα τούρκικο ταπί ( επίσημος κτηματικός τίτλος ) του 1761 της Μονής Πετράκη, εμφανίζεται ο μισός Υμηττός σαν Ντελή Νταγ (Τρελοβούνι) και ο άλλος μισός σανΚαρά Νταγ (Μαυροβούνι).

Ο επίσκοπος Νανζιανζού Ιγνάτιος το 1772 αναφέρει ότι ο Υμηττός λεγόταν και Τηλεβούνι ή Τρελοβούνι.

Ο Δανιήλ Φιλιππίδης στη “Νεωτερική Γεωγραφία” του το 1791 τον αναφέρει Υμηττό ή Τηλεβούνι. Τον αναφέρει  ακόμα  και  Κεκρόπιο, ονομασία  που  δεν  αναφέρεται  όμως  πουθενά αλλού ( Κεκρόπιον λεγόταν  ο  τάφος  του  Κέκροπα, Κεκροπία  ήταν  η  αρχική  ονομασία  της  πόλης των  Αθηνών  και Κεκροπίς ήταν μια από τις δέκα φυλές της Αττικής).

Σε ένα σιγίλλιο (εκκλησιαστικό έγγραφο) του 1782 που υπογράφει ο Πατριάρχης Νεόφυτος αναφέρεται ο Υμηττός ως Υμήττειον όρος.

Σε ένα έγγραφο του 1793 “Μοιρασιά του Κουρσαλά με λαχνούς” (Κουρσαλάς είναι το σημερινό Κορωπί) αναφέρεται ο Υμηττός σαν Τρελός και Μαύρο Βουνό.

Κάποια εποχή ονόμαζαν οι ξένοι  περιηγητές  το Μαυροβούνι, κυρίως την ανατολική του πλευρά, και Λαμπροβούνι (Ο Spom και ο Wheler το 1675, ο Chandler το 1764, ο Hobhouse το 1810 κλπ.) μάλλον από το τότε κοντινό χωριό Λαμπρικά.

Σήμερα έχει επικρατήσει μόνο η αρχαία ονομασία του, Υμηττός, αυτή που αναφέρει και ο Παυσανίας : “όρη δε Αθηναίοις εστί … και Υμηττός, ος φύει νομάς μελίσσαις επιτηδειοτάτας πλην αλαζώνων…”.

 

 

Μύθοι για τον Υμηττό

 

Πηγή: paranormap.net

 

Υπάρχει η παράδοση για τη Γυναίκα-Πουλί, ένα πλάσμα που περιγράφεται από τους ντόπιους σαν “βλοσυρό” και “εχθρικό με φανταχτερά φτερά”. Μια μαρτυρία που προέρχεται από το 1922 αναφέρει ότι το πλάσμα ήταν “κατάμαυρο”. Η Γυναίκα-Πουλί φαίνεται ότι συνεχίζει να εμφανίζεται ακόμα και σήμερα.

Σύμφωνα λοιπόν με αξιόπιστους αυτόπτες μάρτυρες (που επιθυμούν να παραμείνουν ανώνυμοι) μια τεράστια Σφίγγα (Γυναίκα-Πουλί), έτσι όπως την περιγράφουν οι αρχαίοι ελληνικοί μύθοι, κάνει τις εμφανίσεις της στην πεδιάδα των Σπάτων, κοντά στο νέο αεροδρόμιο. Ο ιδιοκτήτης ενός αγροκτήματος της περιοχής, είχε φέρει μηχανήματα εκσκαφής και εργάτες για να ισοπεδώσουν την πλαγιά του λοφίσκου που αποτελούσε μέρος του αγροκτήματος. Η δουλειά κρατούσε κάθε μέρα μέχρι το πέσιμο της νύχτας και ακολουθούσε ένα μικρό φαγοπότι με ούζα και μπύρες για τον ιδιοκτήτη και τους κουρασμένους εργάτες. Ένα βράδυ, πίσω από το λόφο ακούστηκε ένα τρομερό ουρλιαχτό που πάγωσε το αίμα όλων των παρευρισκόμενων. Ήταν όπως λέει ο κτηματίας, λες και έσφαζαν 1000 ανθρώπους μαζί. Άρπαξε την καραμπίνα του και ετοιμάστηκε να κινηθεί προς το μέρος της κραυγής, όταν πάνω από τα κεφάλια των συγκεντρωμένων πέταξε ένα πελώριο πλάσμα με ανοιχτά φτερά που σκέπασε την περιοχή με τη σκιά του και στη συνέχεια χάθηκε προς την κατεύθυνση του Υμηττού. Όλοι πρόλαβαν να δουν το γυναικείο πρόσωπο στο κεφάλι του τέρατος. Ο κτηματίας και οι εργάτες ισχυρίζονται πως ήταν πανάσχημο, όμως η Γυναίκα-Πουλί φαίνεται πως δεν έχει μια μονάχα όψη. Ένας ιερομόναχος της περιοχής έχει δει το πλάσμα από κοντά, προσγειωμένο στο έδαφος, και μάλιστα, σύμφωνα με τους ισχυρισμούς του, προσπάθησε να το δελεάσει με ένα κομμάτι ψωμί για να τον πλησιάσει περισσότερο, χωρίς όμως επιτυχία αφού το πλάσμα πολύ γρήγορα πέταξε μακριά. Ο ιερομόναχος ισχυρίζεται πως το γυναικείο πρόσωπο ήταν πανέμορφο, αν και δεν φαινόταν να διαθέτει νοημοσύνη. Οι εμφανίσεις της Γυναίκας-Πουλιού έγιναν εντονότερες με την κατασκευή του αεροδρομίου στην περιοχή (αν και παραδόσεις για μια γυναίκα-πουλί υπάρχουν στην περιοχή της πεδιάδας των Σπάτων εδώ και πάρα πολλά χρόνια). Η ανακάλυψη ενός αρχαίου οικισμού στο χώρο του αεροδρομίου, καθώς και του αγάλματος μια σφίγγας (Γυναίκα-Πουλί), το οποίο μάλιστα εκτίθεται στο μουσείο του αεροδρομίου, δεν μπορούν παρά να μας οδηγούν σε συσχετισμούς. Οι σφίγγες θεωρούνται από τα πανάρχαια χρόνια φύλακες τάφων. Μήπως το παράξενο πλάσμα, που μέχρι τώρα ζούσε σε κάποια διάσταση διαφορετική από την δικιά μας, αλλά επέβλεπε το χώρο ανάπαυσης των νεκρών, έχει χάσει το νόημα της ύπαρξης του μετά τη σύληση του τάφου και η αλλόκοτη ύπαρξή του αργοσβήνει; ‘Η μήπως, εξαγριωμένο, ζητά να τιμωρήσει τους ιερόσυλους; Μόνο ο χρόνος θα το δείξει.

 

 

 

 

Advertisements
Αρέσει σε %d bloggers: