Το Πορτρέτο των Μηνών: Σεπτέμβριος

Πηγή: sansimera.gr

 

 

 

Πίνακας του Γιάννη Τσαρούχη

 

 

Ο Σεπτέμβριος είναι ο ένατος μήνας του ισχύοντος Γρηγοριανού Ημερολογίου, με διάρκεια 30 ημερών.

Η λέξη Σεπτέμβριος, September στα λατινικά, προέρχεται από το αριθμητικό septem (σέπτεμ=επτά), καθώς ήταν ο έβδομος μήνας του αρχαίου δεκάμηνου ρωμαϊκού ημερολογίου. Αργότερα, με την προσθήκη του Ιανουαρίου και του Φεβρουαρίου, ο Σεπτέμβριος μετακινήθηκε στην ένατη θέση, χωρίς όμως να αλλάξει η ονομασία του. Η Ρωμαϊκή Σύγκλητος, θέλοντας να κολακέψει τον αυτοκράτορα Τιβέριο (Καίσαρας από το 14 έως το 37 μ.Χ.), αποφάσισε να δώσει το όνομά του στον μήνα Σεπτέμβριο. Αυτός σοφά ποιών αρνήθηκε, επειδή υποστήριξε ότι οι συχνές αλλαγές στις ονομασίες των μηνών μόνο σύγχυση προκαλούν.

Τον Σεπτέμβριο στη Ρώμη τελούνταν μεγάλες γιορτές, όπως τα Καπιτώλια και τα Ρωμαία ή Ρωμαϊκοί Αγώνες (Ludi Romani) προς τιμή του Δία (κάτι σαν Ολυμπιακοί Αγώνες των Ρωμαίων). Την 1η Σεπτεμβρίου προσδιοριζόταν ο ετήσιος φόρος που έπρεπε να καταβάλουν οι Ρωμαίοι πολίτες (indictio), εξού και Ινδικτιών, που στο Βυζάντιο γιορταζόταν ως Πρωτοχρονιά και συνέπιπτε με το νέο εκκλησιαστικό έτος (Αρχή της Ινδικτιώνος).

Στο αρχαίο Αττικό ημερολόγιο ο Σεπτέμβριος αντιστοιχούσε στο δεύτερο δεκαπενθήμερο του μήνα Μεταγειτνιώνα και στο πρώτο δεκαπενθήμερο του μήνα Βοηδρομιώνα. Δεσπόζουσα γιορτή στην Αθήνα και συγκεκριμένα στην Ελευσίνα ήταν τα Ελευσίνια, με τα περιώνυμα Μυστήρια (Ελευσίνια Μυστήρια).

Σε ορισμένες περιοχές της χώρας μας η 31η Αυγούστου ονομάζεται «κλειδοχρονιά» επειδή «κλειδώνει» (τελειώνει) ο προηγούμενος χρόνος, ενώ η 1η Σεπτεμβρίου ονομάζεται «αρχιχρονιά».

Η 1η Σεπτεμβρίου συνδέεται με ποικίλες προλήψεις. Οι έγκυες απείχαν από κάθε εργασία για να μη γεννηθεί το παιδί τους με το σημάδι του Αγίου Συμεών του Στυλίτη, που γιορτάζει αυτήν ημέρα (Συμεών/ σημαδεύω). Η 1η Σεπτεμβρίου θεωρείται η Ημέρα του Χρονογράφου, καθώς πιστεύεται ότι ο Χάρος γράφει όσους θα πεθάνουν κατά τη διάρκεια του χρόνου. Για να ξορκίσουν τον Χάροντα, οι νοικοκυραίοι σπάνε ένα ρόδι στην είσοδο του σπιτιού τους.

 

Ο Σεπτέμβριος έχει διάφορες ονομασίες στο λαϊκό καλεντάρι:

  • Χινόπωρος, επειδή θεωρείται ο πρώτος μήνας του Φθινοπώρου.
  • Ορτυκολόγος, λόγω του περάσματος των ορτυκιών που αποδημούν νότια.
  • Τρυγητής, λόγω του τρύγου, που είναι η κύρια αγροτική απασχόληση το μήνα αυτό.
  • Σταυρίτης, από τη μεγάλη εορτή της Ύψωσης του Τιμίου Σταυρού στις 14 Σεπτεμβρίου.

 

 

 

Photo: winefest-dafnes.gr

 

 

 

Παροιμίες για το μήνα Σεπτέμβριο

  • Αν ίσως βρέξει ο Τρυγητής, χαρά στον τυροκόμο.
  • Σεπτέμβρη στάρι σπείρε και σε πανηγύρι σύρε.
  • Σεπτέμβρης πρώτα κρύα, τρέχει, ανοίγει τα σχολεία.
  • Το Σεπτέμβρη τα σταφύλια, τον Οκτώβρη τα κουδούνια.
  • Τον Τρυγητή τ’ αμπελουργού, πάνε χαλάλι οι κόποι.
  • Του Σεπτέμβρη οι βροχές, πολλά κακά μας φέρνουν.

 

 

Εορτολόγιο Σεπτεμβρίου

1 Σεπτεμβρίου:  Αδαμάντιος, Αδαμαντία, Αθηνά, Αντιγόνη, Ασπασία, Αφροδίτη, Διαμαντής, Διαμάντω, Δωδώνη, Ελπινίκη, Ερασμία, Ερατώ, Ευτέρπη, Θαλής, Θάλεια, Θεανώ, Θεονύμφη, Καλλιρρόη, Καλλίστη, Κλειώ, Κλεονίκη, Κλεοπάτρα, Κοραλία, Μαντώ, Μαργαρίτα, Μαριάνθη, Μελέτιος, Μελπομένη, Μόσχω, Ουρανία, Πανδώρα, Πηνελόπη, Πολύμνια, Πολυνίκη, Σαπφώ, Συμεών, Τερψιχόρη, Χάιδω, Χαρίκλεια.

3 Σεπτεμβρίου:  Άνθιμος, Πολύδωρος, Φοίβος, Φοίβη.

4 Σεπτεμβρίου:  Ερμιόνη, Μωυσής.

5 Σεπτεμβρίου:  Ζαχαρίας, Ζαχαρούλα.

7 Σεπτεμβρίου:  Κασσιανή, Σώζων.

9 Σεπτεμβρίου:  Ιωακείμ.

10 Σεπτεμβρίου:  Έραστος, Εράστη, Μητροδώρα, Πουλχερία.

11 Σεπτεμβρίου:  Ευανθία.

13 Σεπτεμβρίου:  Αριστείδης, Κορνήλιος, Κορνηλία.

14 Σεπτεμβρίου:  Σταύρος, Σταυρούλα.

15 Σεπτεμβρίου:  Βησσαρίων, Νικήτας.

16 Σεπτεμβρίου:  Ευφημία.

17 Σεπτεμβρίου:  Αγάπη, Ελπίδα, Πίστη, Σόνια, Σοφία.

18 Σεπτεμβρίου:  Αριάδνη.

20 Σεπτεμβρίου:  Ευστάθιος, Ευσταθία, Σαμουήλ.

21 Σεπτεμβρίου:  ‘Ιωνας.

22 Σεπτεμβρίου:  Φωκάς.

23 Σεπτεμβρίου:  Ξανθίππη, Ξάνθιππος, Πολυξένη.

24 Σεπτεμβρίου:  Θέκλα, Μυρσίνη, Μυρτώ, Περσεφόνη, Πέρσης.

25 Σεπτεμβρίου:  Ευφροσύνη.

27 Σεπτεμβρίου:  Ζήνων.

29 Σεπτεμβρίου:  Κυριάκος.

 

Simon: Το smartphone που άλλαξε τα κινητά τηλέφωνα

Πηγή: pathfinder.gr

 

 

 

 

Simon: Το smartphone που άλλαξε τα κινητά τηλέφωνα

 

 

 

Αναρωτηθήκατε ποτέ ποιο ήταν το πρώτο smartphone που κυκλοφόρησε; Σίγουρα έχετε αναρωτηθεί. Κάποιοι από εμάς που έχουν ξεπεράσει τα τριάντα και έχουν τη φήμη του gadget-άκια της παρέας θα πιστεύουν πως γνωρίζουν την απάντηση, ανατρέχοντας πιθανότατα σε κάποιο PDA της Palm. Kαι όμως, η εταιρεία που τα άλλαξε όλα είναι η IBM με το περίφημο “Simon”. To ιστορικό κινητό τηλέφωνο κυκλοφόρησε πριν από 20 ολόκληρα χρόνια.

Όταν το Simon πρωτοεμφανίστηκε, στις 16 Αυγούστου του 1994, ο κόσμος δεν ήξερε πώς να το αποκαλεί: ο όρος “smartphone” θα ερχόταν στην καθημερινότητα της τεχνολογίας τρία χρόνια αργότερα. H ΙΒΜ το αποκαλούσε “personal communicator phone” και το προόριζε για ανταγωνιστή με τα PDA phones των Apple, και Casio.

To Simon όμως είχε ένα συγκριτικό πλεονέκτημα σε σχέση με τους πρώιμους ανταγωνιστές του, καθώς μπορούσε να λαμβάνει και να πραγματοποιεί κλήσεις. Το δελτίο τύπου της IBM (1993) ανέφερε σχετικά: «Το Simon αντιπροσωπεύει την πρώτη πραγματική συσκευή επικοινωνίας (personal communicator) καθώς σχεδιάστηκε πρωταρχικά ως τηλέφωνο και έπειτα ως υπολογιστής» (σας θυμίζει κάτι;).

 

 

 

"simoninside":διάφορες απόψεις τις οθόνης του Simon. πηγή:Βuxton Collection

“Simoninside”:Διάφορες απόψεις τις οθόνης του Simon (Πηγή:Βuxton Collection)

 

 

 

Οι δυνατότητες του προγόνου των smartphones ήταν περιορισμένες για τα σημερινά στάνταρντ ωστόσο το Simon μπορούσε να πραγματοποιεί κλήσεις καθώς και να λαμβάνει και να στέλνει e-mail. Διέθετε κομπιουτεράκι, ημερολόγιο και δυνατότητα καταχώρησης διευθύνσεων. Επίσης δεχόταν και έστελνε fax είτε με τη χρήση του εικονικού πληκτρολογίου της οθόνης είτε μέσω μιας γραφίδας που μετέφερε στην οθόνη τα γράμματα ή τα σχέδια του χρήστη!

Όπως αντιληφθήκατε το Simon διέθετε οθόνη αφής έστω και αν επρόκειτο για μια «αρχαϊκή», μονόχρωμη οθόνη υγρών κρυστάλλων τύπου Game Boy, με διαστάσεις 1,5 x 4,5 ίντσες. Επίσης υπήρχε μια πρώιμη μορφή «έξυπνου πληκτρολογίου» το οποίο εμφάνιζε τα πιο πιθανά γράμματα που πιθανώς να ήθελε να χρησιμοποιήσει ο χρήστης ανάλογα με το τι είχε ήδη πληκτρολογήσει.

Δυστυχώς η συσκευή δεν εκτιμήθηκε στην εποχή της και αυτό γιατί παρά τις καινοτομίες της, ζύγιζε σχεδόν μισό κιλό, ήταν ογκώδης και η μπαταρία της έφτανε για κλήσεις διάρκειας μιας ώρας. Το Simon κυκλοφόρησε στις Η.Π.Α στα 900 δολάρια ενώ έφτασε να πωλείται και 600, χωρίς να αλλάξει κάτι ουσιαστικό ως προς την εμπορική του σταδιοδρομία.

Όπως και να έχει, χρόνια πολλά Simon. Eσύ τα ξεκίνησες όλα και σου αξίζει να σε θυμόμαστε γι΄αυτό.

 

Δεκαπενταύγουστος: Το «Πάσχα του καλοκαιριού»

Πηγή: clickatlife.gr – Πόπη Αθανασοπούλου

 

 

 

 

Σε κάθε σπίτι σχεδόν υπάρχει κάποιος που γιορτάζει και σε κάθε χωριό, νησί και πόλη, μια εκκλησία που τιμάται. Ο Δεκαπενταύγουστος είναι μία από τις μεγαλύτερες γιορτές της Ορθόδοξης Εκκλησίας και γιορτάζεται σε όλη τη χώρα με ιδιαίτερη λαμπρότητα.

 

Ο ιερός ναός της Παναγίας της Τήνου

 

Η Κοίμηση της Θεοτόκου, αποτελεί μία από τις μεγαλύτερες γιορτές της Ορθόδοξης Εκκλησίας και μια από τις επίσημες αργίες στην Ελλάδα. Γιορτάζεται με ιδιαίτερη λαμπρότητα, ονομάζεται δε και «Πάσχα του καλοκαιριού», καθώς είναι η μεγαλύτερη γιορτή του καλοκαιριού στη χώρα μας και η προετοιμασία των πιστών αρχίζει από την 1η Αυγούστου με νηστεία που διαρκεί μέχρι τον Δεκαπενταύγουστο.

Σε πόλεις και χωριά, νησιά, μοναστήρια και ξωκλήσια, λαμβάνουν χώρα πολλά έθιμα και παραδόσεις και κάθε μέρος έχει να αφηγηθεί τη δική του ιστορία για την προστάτιδά του Παναγία.

Εκατοντάδες είναι τα προσωνύμια που έχουν αποδοθεί στην Παναγία, ανάλογα με τον τρόπο αγιογραφίας της εικόνας, την παλαιότητά της, τον τρόπο εύρεσής της κ.τ.λ. Έτσι αναφέρεται η Παναγία η Παντάνασσα, η Κρεμαστή, η Επανωχωριανή, η Σπηλιανή, η Γκρεμιώτισσα, Γλυκοφιλούσα, η Κοσμοσώτειρα , η Χοζοβιώτισσα, η Εικοσιφοίνισσα κ.ο.κ.

 

 

 

Σε κάθε σπίτι σχεδόν, υπάρχει και μια γιορτή: Μαρία, Δέσποινα, Μάριος, Παναγιώτης, Παναγιώτα και άλλα ονόματα έχουν την τιμητική τους και σίγουρα όλοι μας έχουμε κάποιον γνωστό εορτάζοντα. Είναι μια αφορμή για θρησκευτική κατάνυξη αλλά και για γνήσιο ελληνικό γλέντι, με χορούς, τραγούδια, εκλεκτούς μεζέδες και μπόλικο κρασί.

Από όλα τα μέρη, η Παναγία Ευαγγελίστρια στην Τήνο, η Παναγία Εκατονταπυλιανή στην Πάρο και η Παναγία Σουμελά στο όρος Βέρμιο, θεωρούνται οι πιο γνωστοί τόποι ιερού προσκυνήματος, θρησκευτικής κατάνυξης και εορταστικής λαμπρότητας.

 

 

 

Νησιωτική Ελλάδα

Σε πολλά νησιά του Αιγαίου και του Ιονίου Πελάγους, θα βρείτε μεγάλους και μικρότερους ναούς αφιερωμένους στην Παναγία, όπου αναβιώνει κάθε χρόνο το «Πάσχα του καλοκαιριού», ένα «χαρμόσυνο πένθος» και ένα προσκύνημα που μαγνητίζει τα πλήθη.

 

Τήνος- Ναός της Ευαγγελιστρίας

 

Ο ιερός ναός της Παναγίας της Τήνου, γνωστός επίσης και ως Παναγία Ευαγγελίστρια, είναι ένας από τους σημαντικότερους τόπους ιερού προσκυνήματος στη χώρα αλλά και σε ολόκληρο τον κόσμο. Κτίστηκε σε σημείο όπου βρέθηκε το 1823, η εικόνα της Παναγίας, κατά τη θρησκευτική παράδοση, μετά από σχετικά οράματα της μοναχής Αγίας Πελαγίας.

Την παραμονή του Δεκαπενταύγουστου, το νησί στολίζεται εορταστικά και πλήθος πιστών συρρέουν στην Τήνο, αναζητώντας παρηγοριά, δύναμη και στήριξη από τη Παναγία. Κατά τη διάρκεια των εορτασμών και μετά το πέρας της Θείας Λειτουργίας, ακολουθεί μεγαλοπρεπής λιτάνευση στους δρόμους της πόλης. Το πανηγύρι διαρκεί έως τις 23 Αυγούστου, στα εννιάμερα δηλαδή της Παναγίας.

Την ίδια ημέρα, η Τήνος γιορτάζει επίσης τον τορπιλισμό στα 1940 του πολεμικού πλοίου «Έλλη», που βρισκόταν αγκυροβολημένο στον όρμο του νησιού για να αποδώσει τις καθιερωμένες τιμές.

 

 

 

 

Πάρος- Παναγία Εκατονταπυλιανή

 

Η Παναγία η Εκατονταπυλιανή ή Παναγία η Καταπολιανή, βρίσκεται στην πρωτεύουσα της Πάρου, την Παροικιά και είναι ένα από τα σπουδαιότερα καλοδιατηρημένα παλαιοχριστιανικά μνημεία που βρίσκονται στην ελληνική επικράτεια και μάλιστα το μεγαλύτερο σε μέγεθος. Ονομάστηκε έτσι, καθώς, σύμφωνα με την παράδοση, οι 99 πύλες (πόρτες) της είναι φανερές, ενώ η 100η θα φανερωθεί με το άνοιγμα αντίστοιχης μυστικής πόρτας που βρίσκεται στην Αγιά Σοφιά.

Η ιερή εικόνα της Παναγίας της Εκατονταπυλιανής που είναι έργο του 17ου αιώνα, αποτελεί τη δεύτερη προσκυνηματική εικόνα των Κυκλάδων μετά την ιερή εικόνα της Παναγίας της Τήνου.

Η Κοίμηση της Θεοτόκου γιορτάζεται εδώ με δοξολογίες σε ατμόσφαιρα βαθιάς θρησκευτικής συγκίνησης, ενώ το απόγευμα της 15ης Αυγούστου στους δρόμους της Παροικιάς οι επισκέπτες συμμετέχουν στην περιφορά της ιερής εικόνας και του επιταφίου. Οι εορταστικές εκδηλώσεις κορυφώνονται το βράδυ, με θεαματικά πυροτεχνήματα και Παριανοί από τις μικρές τους ψαρόβαρκες, ανάβουν φωτοβολίδες και άλλοι χορεύουν παραδοσιακά τραγούδια, ντυμένοι με πολύχρωμες παραδοσιακές φορεσιές.

 

 

* Κεφαλονιά- Παναγία η Φιδιώτισσα

Στη νότια Κεφαλονιά, κοντά στο χωριό Μαρκόπουλο, τα φιδάκια της Παναγιάς προσελκύουν κάθε χρόνο χιλιάδες προσκυνητές, που βεβαιώνουν με τα μάτια τους ένα μοναδικό φαινόμενο: Στις 15 Αυγούστου κάθε χρόνο, μικρά άκακα φιδάκια εμφανίζονται στον τρούλο της εκκλησίας. Σύμφωνα με τον μύθο, πρόκειται για τις καλόγριες ενός παλιού μοναστηριού που βρισκόταν στη περιοχή, οι οποίες, προκειμένου να μην πέσουν στα χέρια των πειρατών, παρακάλεσαν την Παναγιά να τις μεταμορφώσει σε φίδια.

Την ώρα του εσπερινού, τα φιδάκια κυκλοφορούν ελεύθερα ανάμεσα στους πιστούς, στα προσκυνητάρια και στα στασίδια, χωρίς να φοβούνται ή να πειράζουν κανέναν. Μετά τη 15η Αυγούστου, αναχωρούν και τα φίδια.

* (Παράθεση 5dimcholarg-admin: Στο τέλος του άρθρου ακολουθεί σχετικό βίντεο)

 

 

 

 

Κάρπαθος- Παναγία της Ολύμπου

 

Πολλοί επισκέπτονται την Κάρπαθο για να βρεθούν στην Όλυμπο, ένα από τα ωραιότερα και πιο παραδοσιακά χωριά της Ελλάδας, όπου μπορεί κανείς να φτάσει μέσα από μια διαδρομή εξαιρετικής φυσικής ομορφιάς, είτε από τη θάλασσα στο λιμάνι του χωριού, το Διαφάνι, με καΐκια που κάνουν καθημερινά τη διαδρομή από τα Πηγάδια.

Εκεί γιορτάζει το Δεκαπενταύγουστο η εκκλησία της Παναγίας, με το εξαιρετικό τέμπλο. Προσκυνητές μπαίνουν από την κεντρική είσοδο κρατώντας μεγάλες αγκαλιές βασιλικό, τον οποίο αφιερώνουν στην Παναγία, ενώ γυναίκες με παραδοσιακές φορεσιές, καταφθάνουν με ένα στολισμένο με λουλούδια και μυρτιές πανέρι στο κεφάλι τους. Μετά την απόλυση, η εικόνα της Παναγίας βγαίνει στο Πλατύ για να την ασπαστούν όλοι.

Οι λειτουργίες είναι βαθιά συνδεδεμένες με το πένθος που χαρακτηρίζει αυτή τη μεγάλη γιορτή του Χριστιανισμού και το αποκορύφωμα του παραδοσιακού εορτασμού είναι ο χορός που λαμβάνει χώρα στη μικρή πλατεία, μπροστά από την εκκλησία.

 

 

 

 

Nίσυρος- Παναγία Σπηλιανή

 

Στη Νίσυρο, εξέχουσα σημασία έχει η λατρεία της Παναγιάς. Το μοναστήρι της Παναγιάς Σπηλιανής, ορατό σχεδόν από παντού, γιορτάζει από τις 6 έως τις 15 Αυγούστου, με μεγάλο πανηγύρι. Βρίσκεται χτισμένο στην κορυφή ενός υψώματος, στα βορειοδυτικά του Μανδρακίου.

Εννέα μέρες πριν το Δεκαπενταύγουστο, φτάνουν από τα γύρω νησιά γυναίκες, οι λεγόμενες «εννιαμερίτισσες» και μένουν στη μονή. Καθημερινά κάνουν 300 μετάνοιες και ψάλλουν το μοιρολόι της Παναγίας καθώς και διάφορα αυτοσχέδια «τραγούδια». Τα εννιάμερα της Παναγιάς είναι ένα έθιμο που διατηρείται αναλλοίωτο εδώ και 100 χρόνια.

Το γλέντι ξεκινά τη στιγμή που η εικόνα φτάνει στο χωριό, με τον τοπικό χορό της «κούπας», τραγούδια και άφθονο κρασί, ενώ οι «εννιαμερίτισσες» αποσύρονται.

 

 

 

 

Λέσβος- Παναγία Αγιασώτισσα

 

Στο κέντρο της γραφικής κωμόπολης της Αγιάσου, βρίσκεται ο ναός της Kοίμησης της Θεοτόκου. H εκκλησία είναι γνωστή κυρίως για τη θαυματουργή εικόνα της Παναγίας της Bρεφοκρατούσας και στεγάζει Εκκλησιαστικό Μουσείο με μια σημαντική συλλογή χειρογράφων, σκευών και άλλων εκκλησιαστικών αντικειμένων.

Εκεί, ο Δεκαπενταύγουστος αποτελεί μια ξεχωριστή εμπειρία, καθώς πιστοί, επισκέπτες και ντόπιοι, απολαμβάνουν ένα από τα ωραιότερα πανηγύρια του ανατολικού Αιγαίου. Πολλοί προσκυνητές, με αφετηρία την πόλη της Μυτιλήνης, περπατούν 25 χιλιόμετρα για να φθάσουν στην εκκλησία, όπου και διανυκτερεύουν. Την ημέρα της γιορτής της Παναγίας, ύστερα απ’ τη καθιερωμένη λειτουργία, γίνεται η περιφορά της εικόνας γύρω από το ναό, ενώ οι εορταστικές εκδηλώσεις φθάνουν στο αποκορύφωμά τους με τις μουσικές και χορευτικές εκδηλώσεις στην πλατεία του χωριού.

 

 

 

Ηπειρωτική Ελλάδα

Σε πολλά χωριά και πόλεις της Ελλάδας, γιορτάζουν εκκλησίες και μοναστήρια που είναι αφιερωμένα στην Παναγία. Ο Δεκαπενταύγουστος, η Κοίμηση της Θεοτόκου, έχει περάσει στη λαογραφία ως θρησκευτικό πανηγύρι και όχι ως πένθος.

 

Ημαθία- Παναγία Σουμελά

 

Στις πλαγιές του Βερμίου, κοντά στο χωριό Καστανιά, ορθώνεται μεγαλόπρεπα η Μονή της Παναγίας Σουμελά, που κτίστηκε το 1951 από τους πρόσφυγες του Πόντου, ως μια προσπάθεια αναβίωσης της ιστορικής ομώνυμης Μονής, τα ερείπια της οποίας βρίσκονται στο όρος Μελά, κοντά στην Τραπεζούντα του Πόντου.

Εδώ φυλάσσεται η παλαιά θαυματουργή εικόνα της Παναγίας, που σύμφωνα με την παράδοση φιλοτέχνησε ο Ευαγγελιστής Λουκάς, όπως και άλλα κειμήλια του εκεί Μοναστηριού. Η Μονή αποτελεί το πνευματικό κέντρο του Ποντιακού και όχι μόνο Ελληνισμού και τον Δεκαπενταύγουστο συρρέουν εδώ πολλοί πιστοί για να προσκυνήσουν την εικόνα και να συμμετάσχουν στις εκδηλώσεις που διαρκούν δύο ημέρες. Η Θεία Λειτουργία και ο Μεγάλος Εσπερινός της Κοίμησης της Θεοτόκου, τελούνται στη Μονή με θρησκευτική μεγαλοπρέπεια και ιερή ευλάβεια. Στο αποκορύφωμα της μεγάλης γιορτής της χριστιανοσύνης, ποντιακά συγκροτήματα από την Μακεδονία προσφέρουν μοναδικές στιγμές με παραδοσιακά τραγούδια και πολύωρο γλέντι.

 

 

 

Φέρες Έβρου – Παναγία Κοσμοσώτειρα

 

Στο νοτιοανατολικό άκρο του Ν. Έβρου, στην πόλη των Φερών, βρίσκεται η μονή της Παναγίας Κοσμοσώτειρας, που χτίστηκε το 1151-52 μ.Χ.. Η Παναγία Κοσμοσώτειρα έχει ανακηρυχθεί προστάτιδα των απανταχού Θρακιωτών και ο Ναός της το προσκυνηματικό τους κέντρο.

Το απόγευμα του Δεκαπενταύγουστου, με επίκεντρο την εκκλησία, τελείται μέγας πανηγυρικός εσπερινός. Από το ναό ξεκινά μια από τις πιο συγκινητικές λιτανείες της ιερής εικόνας, ενώ οι εορταστικές εκδηλώσεις ξεπερνούν το στοιχείο της θρησκευτικής κατάνυξης και απογειώνονται με το κέφι και τον χορό.

 

 

 

Σιάτιστα Κοζάνης – Παναγία Μικρόκαστρου

Πολύ κοντά στη Σιάτιστα, στο χωριό Μικρόκαστρο, βρίσκεται το μοναστήρι της Παναγίας Μικροκάστρου, αφιερωμένο στην Κοίμηση της Θεοτόκου. Οι ντόπιοι είναι «δεμένοι» με το μοναστήρι και την θαυματουργή εικόνα της Παναγίας και τον Δεκαπενταύγουστο, μεγάλες παρέες με ολοστόλιστα άλογα, επισκέπτονται το μοναστήρι για να προσκυνήσουν την Παναγιά. Το μεσημέρι επιστρέφουν στην πόλη, όπου το γλέντι και ο χορός στις πλατείες και τα σπίτια, κρατάνε μέχρι τις πρωινές ώρες.

Το έθιμο είναι ευρύτερα γνωστό ως «Οι καβαλάρηδες της Σιάτιστας» και κάθε χρόνο συγκεντρώνει πλήθος επισκεπτών, από ολόκληρη την Ελλάδα, καθώς αποτελεί το μεγαλύτερο και πιο θαυμαστό εορτασμό του Δεκαπενταύγουστου στη Δυτική Μακεδονία.

 

 

 

Γρεβενά- Σαμαρίνα και άλλα χωριά

 

Στην περιοχή των Γρεβενών και ιδιαίτερα στα ορεινά χωριά του Νομού, η Παναγία γιορτάζεται με ξεχωριστή λαμπρότητα. Χιλιάδες επισκέπτες, από πολλά μέρη της χώρας μαζεύονται εκεί και ξεκινούν ένα ατελείωτο γλέντι, στο όνομα της Παναγιάς.

Το επίκεντρο της γιορτής είναι η πολυτραγουδισμένη Σαμαρίνα και η Μεγάλη Παναγιά, όπου διοργανώνεται τριήμερο πανηγύρι. Παρόμοιο σκηνικό επικρατεί και στη γειτονική Αβδέλλα, όπου για πέντε ημέρες η πλατεία του χωριού παίρνει χρώμα γιορτινό και σφύζει από ζωή.

Άλλες εκκλησίες που γιορτάζουν τον Δεκαπενταύγουστο είναι η Φανερωμένη στην Άνδρο, η Μυρτιδιώτισσα στα Κύθηρα, η Παναγία στο εκκλησάκι στο Κάτω Κουφονήσι, η Αμπελακιώτισσα στη Ναυπακτία, η Παναγία στη Σκιάθο και στη Θάσο, οι εκκλησίες στα Ζαγοροχώρια και πολλές ακόμη.

 

 

* Τα φιδάκια της Παναγίας – Κεφαλονιά (παράθεση από 5dimcholarg-admin)

Ντοκιμαντέρ για την εμφάνιση των φιδιών της Παναγιάς στο χωριό Μαρκόπουλο της Κεφαλονιάς, από 8 έως 16 Αυγούστου κάθε χρόνο.

 

 

 

Ο τορπιλισμός του αντιτορπιλικού «ΕΛΛΗ»

Πηγή: koolnews.gr

 

 

 

 

elli_torpilismos

 

 

Η Έλλη (ΒΠ Κ/Δ ΕΛΛΗ) ήταν Ελληνικό πολεμικό πλοίο «εύδρομο» κατά την ορολογία του μεσοπολέμου ή «ελαφρύ καταδρομικό» κατά την ορολογία του Β΄ Παγκοσμίου πολέμου που έφερε το όνομα του από τη ναυμαχία της Έλλης, που είχε λάβει χώρα στην διάρκεια του Α΄ Βαλκανικού Πολέμου, στην οποία η Ελλάδα ήταν νικήτρια.

 

Ναυπηγήθηκε το 1912 – 1913 στις ΗΠΑ για λογαριασμό της κινεζικής κυβέρνησης με το όνομα «Fei-Hung», όμως η παραγγελία ακυρώθηκε λόγω Εθνικιστικής Επανάστασης που ξέσπασε στην Κίνα την περίοδο εκείνη. Αγοράστηκε τελικά από την ελληνική κυβέρνηση το 1914. Έλαβε μέρος στον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο υπό γαλλική σημαία και στη συνέχεια,  υπό ελληνική στη Μικρασιατική Εκστρατεία.

 

Στις 15 Αυγούστου του 1940, και περίπου ώρα 08:30 π.μ.  λίγο πριν τη λιτάνευση της ιερής εικόνας, και ενώ στη προκυμαία υπήρχε ήδη πολύς κόσμος, υποβρύχιο «εν καταδύσει» πλησίασε τον θαλάσσιο χώρο εξαπολύοντας τρεις τορπίλες κατά του ευδρόμου ΕΛΛΗ, εκ των οποίων μόνο μία έπληξε αυτό, προκαλώντας έκρηξη στο μηχανοστάσιο και πυρπόληση των δεξαμενών πετρελαίου, με 9 νεκρούς και 24 τραυματίες. Οι δε άλλες δύο τορπίλες αστόχησαν και εξερράγησαν στη προκυμαία χωρίς ευτυχώς να προκαλέσουν θύματα.  Παρά τις προσπάθειες όμως που κατέβαλε το πλήρωμα τελικά το ΕΛΛΗ βυθίστηκε περίπου μία ώρα μετά στις 09:45΄ και το πλήρωμα αναγκάστηκε να το εγκαταλείψει πηδώντας στη θάλασσα.

 

 

 

asirmatos_elli

 

 

Για καλή τύχη των τραυματισμένων ναυαγών, στην περιοχή βρίσκονταν τα αλιευτικά σκάφη ΠΡΟΠΟΝΤΙΣ και ΕΛΕΝΗ, ιδιοκτησίας Μιχάλη Σπυρ. Πετυχάκη. Αψηφώντας τον κίνδυνο της αναμενόμενης εκρήξεως της Έλλης, ο Καπετάν Μιχάλης Πετυχάκης έδωσε σήμα στα σκάφη του να προσεγγίσουν και να περισυλλέξουν 24 τραυματίες ναυαγούς προτού υπάρξουν περισσότερα θύματα. Για την ηρωική του πράξη τιμήθηκε μαζί με το πλήρωμα του από τον Βασιλιά Γεώργιο και την Ελληνική κυβέρνηση με Τιμητική Ευαρέσκεια.

Στη συνέχεια το υποβρύχιο απομακρύνθηκε χωρίς να καταστεί γνωστή η ταυτότητά του. Από την έρευνα που διενεργήθηκε στη συνέχεια από πραγματογνώμονες αξιωματικούς του ελληνικού Βασιλικού Ναυτικού, επί των θραυσμάτων των τορπιλών που είχαν εκραγεί στη προκυμαία, διαπιστώθηκε αμέσως ότι επρόκειτο για ιταλικές τορπίλες.

Η τότε ελληνική κυβέρνηση του Ιωάννη Μεταξά τήρησε απόλυτα μυστική την πραγματογνωμοσύνη εκείνη, (η οποία τελικά δημοσιεύτηκε με φωτογραφίες δύο ημέρες μετά την έναρξη του ελληνοϊταλικού πολέμου, δηλαδή στις 30 Οκτωβρίου του 1940), αλλά και με ταυτόχρονη απαγόρευση στον τύπο για οποιοδήποτε υπαινιγμό εθνικότητας του υποβρυχίου. Ωστόσο, από την πρώτη στιγμή η ελληνική κοινή γνώμη ουδεμία αμφιβολία έτρεφε περί της εθνικότητας των υπευθύνων.

Από το 1945, ανήμερα της βύθισής του, τελείται σχετική δέηση μνήμης, με ρίψεις στεφάνων πάνω από τον υγρό τάφο του.  Σήμερα διατηρείται ως μοναδικό κειμήλιο του πλοίου μικρό πυροβόλο επιφανείας δίπλα από το μνημείο ηρώων του Έλλη στον εσωτερικό λιμενοβραχίονα της Τήνου και στο σημείο που εξερράγη η πρώτη τορπίλη του Ιταλικού υποβρυχίου, καθώς επίσης και τμήματα της τορπίλης σε ειδικό υπόγειο εκθεσιακό χώρο του Ναού της Παναγίας της Τήνου.

 

 

Το Πορτρέτο των Μηνών: Αύγουστος

Πηγή: sansimera.gr

 

 

 

 

 

Πίνακας του Γιάννη Τσαρούχη

Ο όγδοος μήνας του ισχύοντος Γρηγοριανού έτους, με διάρκεια 31 ημέρες.

Κατά τους αρχαίους ρωμαϊκούς χρόνους ονομαζόταν Sextilis, δηλαδή έκτος, επειδή κατείχε την έκτη θέση στο δεκάμηνο ρωμαϊκό ημερολόγιο. Την ονομασία αυτή διατήρησε και αργότερα, όταν προστέθηκαν δύο ακόμη μήνες, ο Ιανουάριος και ο Φεβρουάριος, και ο Σεξτίλις κατείχε την όγδοη θέση στο δωδεκάμηνο, πλέον, ρωμαϊκό ημερολόγιο.

Το 8 π.Χ. ο Sextilis μετονομάστηκε σε Αουγκούστους (=σεβαστός), από την τιμητική προσφώνηση στον αυτοκράτορα Οκταβιανό Αύγουστο, στον οποίο αφιερώθηκε, επειδή τον μήνα αυτό ο Οκταβιανός ανήλθε για πρώτη φορά στα υψηλά αξιώματα και σημείωσε μεγάλες επιτυχίες σε πολιτικό και στρατιωτικό επίπεδο (τερματισμός Εμφυλίου Πολέμου, κατάληψη της Αιγύπτου κ.ά.).

Το 4 π.Χ. ο Οκταβιανός προσέθεσε αυθαίρετα μία επιπλέον ημέρα στον Αύγουστο, που ως τότε είχε τριάντα ημέρες, την οποία απέσπασε από τον Φεβρουάριο, ώστε να μην υστερεί σε διάρκεια από τον Ιούλιο, που ήταν αφιερωμένος στον Ιούλιο Καίσαρα.

 

Στο αρχαίο Αττικό ημερολόγιο ο Αύγουστος αντιστοιχούσε στο δεύτερο δεκαπενθήμερο του μήνα Εκατομβαιώνα και στο πρώτο δεκαπενθήμερο του Μεταγειτνιώνα. Η Αθήνα ήταν στο πόδι για τον εορτασμό των Παναθηναίων, τη μεγαλύτερη γιορτή της πόλης προς τιμήν της θεάς Αθηνάς.

Ολόκληρος ο Αύγουστος είναι αφιερωμένος στην Παναγία, με τις Παρακλήσεις, τη Νηστεία, την Κοίμησή της (15 Αυγούστου), τα Μεθεόρτια, τα Εννιάμερα και με την κατάθεση της Αγίας Ζώνης στις 31 Αυγούστου, οπότε τελειώνει το εκκλησιαστικό έτος.

Άλλες ξεχωριστές θρησκευτικές γιορτές του μήνα είναι η Μεταμόρφωση του Σωτήρος (6 Αυγούστου) και του Αγίου Φανουρίου (27 Αυγούστου) με τις φανουρόπιτες των πιστών για την εύρεση χαμένων αντικειμένων και η μνήμη της αποτομής της τιμίας κεφαλής Ιωάννου του Προδρόμου (29 Αυγούστου), που συνοδεύεται από ημερήσια νηστεία.

Με τον Δεκαπενταύγουστο συνδέεται και ο τορπιλισμός του καταδρομικού Έλλη στο λιμάνι της Τήνου (15 Αυγούστου 1940) από το ιταλικό υποβρύχιο Ντελφίνο, που αποτέλεσε το προανάκρουσμα της επίθεσης της φασιστικής Ιταλίας κατά της χώρας μας στις 28 Οκτωβρίου 1940.

 

Στο λαϊκό καλεντάρι ο Ιανουάριος ονομάζεται:

  • Συκολόγος (λόγω της συγκομιδής των σύκων)
  • Πεντεφάς (επειδή τρώνε πέντε φορές την ημέρα)
  • Τραπεζοφόρος
  • Διπλοχέστης (ίσως επειδή η μεγάλη κατανάλωση φρούτων προκαλεί αυξημένες ανάγκες)
  • Δριμάρης από τις «δρίμες» ή «δρίματα», όπως ονομάζονται οι έξι πρώτες ημέρες του μήνα. Τις μέρες αυτές, σύμφωνα με τις λαϊκές δοξασίες, επενεργούν ανεξιχνίαστες δυνάμεις στα νερά και όποιος κάνει μπάνιο στη θάλασσα κινδυνεύει να πάθει μεγάλο κακό (ίσως να συνδέεται με τα μπουρίνια και τα μελτέμια), ενώ όποιος ή όποια πλένει ρούχα αυτά κινδυνεύουν να καταστραφούν. Μόνο αν ρίξει ένα καρφί στο νερό μπορεί να «καρφώσει» τις δρίμες και να τις εξουδετερώσει.

Οι 12 πρώτες μέρες του Αυγούστου λέγονται και μερομήνια, επειδή προαναγγέλλουν τον καιρό για κάθε μήνα του έτους («Η Πέμπτη του Αυγούστου άνεφος και ο Μάης άβρεχος»)

 

 

 

Παροιμίες για τον Αύγουστο

Από Αύγουστο χειμώνα και από Μάρτη καλοκαίρι.

Αύγουστε, καλέ μου μήνα, να ’σουν τρεις βολές (φορές) το χρόνο!

Εμπήκαμε στον Αύγουστο, στην πόρτα του χειμώνα.

Ήρθε ο Αύγουστος; Ψάξε την κάπα σου!

Κάθε πράμα στον καιρό του κι ο κολιός τον Αύγουστο.

Καλός ο ήλιος του Μαγιού, τ’ Αυγούστου το φεγγάρι.

Σύκα ο Αύγουστος σταφύλια, τρώει γλείφοντας τα χείλια.

Τον Αύγουστο και οι γριές κάνουνε ξετσιπασιές.

Τον Αύγουστο τον χαίρεται, οπόχει να τρυγήσει.

Του Αυγούστου το φεγγάρι, ήλιος της ημέρας μοιάζει.

Χρόνια πολλά τον Αύγουστο, που ’ναι παχιές οι μύγες.

 

 

 

Εορτολόγιο Αυγούστου

1 Αυγούστου: Μάρκελλος

5 Αυγούστου: Νόννη, Νόννα

6 Αυγούστου: Σωτήριος, Σωτηρία, Ευμορφία, Μορφούλα

7 Αυγούστου: Αστέριος, Αστερία, Αστέρω, Νικάνωρ

8 Αυγούστου: Τριαντάφυλλος, Τριανταφυλλιά, Μύρων

9 Αυγούστου: Ματθίας

10 Αυγούστου: Λαυρέντιος

15 Αυγούστου: Δέσποινα, Μαρία, Μαριέττα, Μάριος, Παναγιώτης, Παναγιώτα

16 Αυγούστου: Αλκιβιάδης, Διομήδης, Σταμάτης, Σταματία

17 Αυγούστου: Μύρων

18 Αυγούστου: Φλώρος, Φλώρα

20 Αυγούστου: Θεοχάρης, Σαμουήλ

22 Αυγούστου: Αγαθόνικος

25 Αυγούστου: Τίτος

26 Αυγούστου: Αδριανός, Αδριανή, Ναταλία

27 Αυγούστου: Φανούριος, Φανουρία, Λιβέριος, Λυμπέρης

29 Αυγούστου: Αρκάδιος, Αρκαδία, Θεοπίστη

30 Αυγούστου: Αλέξανδρος, Αλεξάνδρα.

 

Η Aθήνα του 1961

Αναδημοσίευση από:  1oholargou.wordpress.com

 

 

 

Ρετρό αυτοκίνητα και λεωφορεία…η πλατεία Συντάγματος, η Πλάκα, η Διονυσίου Αρεοπαγίτου και το παλιό αεροδρόμιο όπως δεν τα έχετε ξαναδεί. Το video έδωσε στη δημοσιότητα η British Pathe και είναι ένα τουριστικό αφιέρωμα στην παλιά Αθήνα του 1961.  Tότε που οι γειτονιές  μύριζαν γιασεμί και οι άνθρωποι έλεγαν καλημέρα σε όλο τον κόσμο….Απολαύστε το.

GREECE 100 YEARS AGO…

Πηγή:  blogs.sch.gr/21dimperi/

 

 

 

Ο Ελβετός Fred Boissonnas (1858-1946), έχει συνδέσει το όνομά του με την Ελλάδα. Από το 1903 που πρωτογνώρισε τη χώρα μας, η ζωή του καθορίσθηκε και φωτίσθηκε από τη μαγεία της.

Επί 30 και πλέον χρόνια, όχι μόνον ως φωτογράφος αλλά και ως συγγραφέας, εικονογράφος και εκδότης βιβλίων με θέματα από την Ελλάδα, αποτέλεσε έναν από τους καλύτερους «πρεσβευτές» μας, αποκαλύπτοντας και προβάλλοντας στην Ευρώπη και σε ολόκληρο τον κόσμο, με τη σπάνια αισθαντικότητα και τη μοναδική τεχνική του στη φωτογραφία, τα γεμάτα φως τοπία μας, τα λαμπρά αρχαία μνημεία και τη ζωντανή καθημερινότητα του λαού μας.

Με την ίδια τεχνική και αισθητική θεώρηση, θα μας δώσει όλα τα αριστουργήματά του από περιοχές της Ελλάδας, τις οποίες φωτογράφισε με τις μηχανές και τις γυάλινες πλάκες του, που ζύγιζαν εκατοντάδες κιλά και τις οποίες μετακινούσε συνήθως με μουλάρια και άλλα πρωτόγονα μέσα.

Παιχνίδια που δεν θα γνωρίσουν τα σημερινά παιδιά

Πηγή: mama365.gr

 

 

 

Θυμάστε τα παιχνίδια της δεκαετίας του ’80 και του ’90; Ήταν τότε που δεν είχαμε iPhone, Wii, δορυφορική και Internet και έπρεπε με κάποιο τρόπο να περάσει η ώρα μας ευχάριστα. Και τα καταφέραμε μια χαρά…

 

 

 

Τρελομπαλάκια

Τρελόμπαλες

 

Πόσα χρήματα είχαμε ξοδέψει για τρελομπαλάκια; Νομίζω σε κάποια παλιά λούνα παρκ και περίπτερα υπάρχουν ακόμη τα κουτιά εκείνα που μας προσκαλούσαν να τους αφήσουμε 100 δρχ. για να μας δώσουν ένα κι εμείς φυσικά δεν λέγαμε όχι.

 

 

 

Koosh Ball

Koosh Ball

Εκ των υστέρων μας φαίνεται ένα κιτς, πλαστικό πράγμα με τρίχες. Τότε όμως είχαμε πάντα ένα στο σπίτι ή στο αμάξι, που κατέληγε συνήθως ως παιχνίδι του σκύλου.

Ευχούληδες

Ευχούληδες

Τα κακάσχημα αυτά πλαστικά κουκλάκια ήταν παντού! Η τρέλα με τους Ευχούληδες αργοπέθανε τη δεκαετία του 90 έχοντας κάνει μια πορεία 40 χρόνων. Αποτελούν δημιούργημα του Δανού ξυλουργού, Thomas Dam, που θέλησε να κάνει ένα δώρο στην κόρη του.

Polly Pocket

Poly Pocket

 

Οι Polly Pocket ήταν για τα “εναλλακτικά” κορίτσια της εποχής που σνόμπαραν την Barbie. Μερικές από εμάς, προσπαθούσαμε να ξεκολλήσουμε τα πεταμένα ρούχα στο πάτωμα αλλά εις μάτην.

 

 

 

 

ViewMaster

View Master

Δεν νομίζω ότι υπάρχει κάποιος που να μην θυμάται το View Master. Τότε είχαμε αυτό για να βλέπουμε 3D ταινίες. Σήμερα έχουμε τον κινηματογράφο.

Μπουγελόφατσες

Μπουγελόφατσες

Οι εξωγήινοι ήταν οι πιο δημοφιλείς. Για να γίνεις ο ίδιος, όμως, δημοφιλής έπρεπε να τις έχεις όλες. Δεν ήταν και δύσκολο αφού την εποχή εκείνη χαρτζιλίκι υπήρχε και μάλιστα γενναιόδωρο…

Πατατούφα

Πατατούφα

Θυμάστε εκείνο το σγουρομάλλικο κουκλάκι με τα ολοστρόγγυλα μάτια;

Bibi-bo

Bibi bo

Ήταν η γιαγιά της Barbie και της Cindy. Η κοκέτα Bibi -bo έδωσε χαρά σε πολλά κοριτσάκια της γενιάς της.

Atari

Atari

Πολύ πριν το Playstation και το Xbox, το 1972 ιδρύεται η Atari, το όνομα της οποίας ήταν για πολλά χρόνια συνώνυμο με τις κονσόλες και τα video games.

Sega Mega Drive

Sega mega drive

Ένας από τους αγαπημένους μας φίλους, ο Sonic μεγάλωσε μέσα του ενώ κάθε Χριστούγεννα ζητούσαμε για δώρο μια κασέτα. Αν ο Sonic ήταν πολύ φιλειρηνιστής για τα γούστα σας, θυμίζω το Mortal Combat (το οποίο κυκλοφόρησε σε αρκετές κονσόλες).

Nintendo 64

Χάρη στο  Nintendo 64 ζήσαμε μεγάλες στιγμές με τον συμπαθέστατο μουστακαλή Ιταλό υδραυλικό, Super Mario και όχι μόνο. Θυμάμαι ακόμα τη μητέρα μου να μου λέει “Άσε τώρα τα μαθήματα. Θα τα κάνεις αργότερα. Κάτσε να παίξουμε λίγο Mario Kart”.

Gameboy

Game Boy

Ποτέ δεν κατάλαβα γιατί να λέγεται Game Boy και όχι Game Girl. Ζητώ όμως  ενός λεπτού σιγή για το παιχνίδι που μας κράτησε συντροφιά πολλές ώρες μοναξιάς.

Play Station 1

Playstation 1

Η Λάρα Κρόφτ, τα Gran Turismo και πολλά άλλα μας έγιναν γνωστά μέσα από το εντυπωσιακό, τότε, PS1.

Καλοκαιρινές Κυριακές μιας άλλης εποχής

Από 5dimcholarg-admin

 

 

 

 

Από τα τέλη του 19ου αιώνα και μετά, οι Αθηναίοι οργανώνουν εκδρομές τις καλοκαιρινές Κυριακές στις παραλίες, σε πανέμορφες περιοχές έξω από την πόλη. Κυρίως τις δεκαετίες του 1950-1960, συνηθιζόταν να μαζεύονται μεγάλες παρέες σε φορτηγά, με προορισμό τις παραλίες όπου και παρέμεναν μέχρι αργά το βράδι. Τα θαλάσσια μπάνια είναι κάτι περισσότερο από μια ευχάριστη καλοκαιρινή απασχόληση. Συνδυάζουν την αναψυχή με τη γύμναση του σώματος, την απόδραση από τους εξοντωτικούς και μονότονους ρυθμούς της πόλης, την επαφή με τη φύση ενώ, παράλληλα, θεωρούνται μια έκφραση κοινωνικότητας που δεν μοιάζει με καμία άλλη.

 

 

 

Παραλία Λεγρενών,  Αττική – 1932

μπανια1

 

 

 

 

 

Παρέες σε φορτηγά πηγαίνουν για μπάνιο – 1951

 

 

 

 

 

Ακαδημία: Τέρμα Λεωφορείων με προορισμό τη Λούτσα – 1952

ΛΕΩΦΟΡΕΙΑ-ΛΟΥΤΣΑ

 

 

 

 

 

Σούνιο,  Αττική – 1948

μπανια2

 

 

 

 

 

Ακτή Μιαούλη,  Πειραιάς – 1928

μπανια3

 

 

 

 

 

Καστέλα, Πειραιάς – 1938

μπανια4

 

 

 

 

 

Φλοίσβος Φαλήρου, Αττική – 1950

ΦΑΛΗΡΟ-ΦΛΟΙΣΒΟΣ

 

 

 

 

 

Πειραιάς, Λιμάνι – 1929

μπανια5

 

 

 

 

 

Γλυφάδα,  Αττική – 1930

 

 

 

 

 

Καβούρι, Αττική – 1960

ΚΑΒΟΥΡΙ

 

 

 

Παγωτό: Η πιο γλυκιά και παγωμένη ιστορία

Πηγή: terrapapers.com

 

 

 

 

 

 

 

Το αγαπημένο γλύκισμα του καλοκαιριού, το παγωτό, έχει τη δική του παγκόσμια και γλυκιά ιστορία. Το παγωτό είναι παγωμένο γλύκισμα, το οποίο φτιάχνεται συνήθως από κρέμα και γάλα. Το παγωτό χωρίς γάλα ονομάζεται γρανίτα και καλύπτει συνήθως τις γεύσεις φρούτων, όπως λεμόνι ή βερίκοκο. Πολλές είναι οι χώρες που ερίζουν για την πατρότητα του παγωτού αναπαράγοντας κάποιους βολικούς μύθους που είναι μεν διασκεδαστικοί, πόρρω όμως απέχουν από την αλήθεια.

 

Τον 5ο αιώνα π.Χ., οι αρχαίοι Έλληνες έτρωγαν χιόνι ανακατεμένο με μέλι και φρούτα στην αγορά της Αθήνας καθώς ο πατέρας της ιατρικής Ιπποκράτης ενθάρρυνε τους αρχαίους Έλληνες ασθενείς να τρώνε πάγο ανακατεμένο με μέλι και γάλα. Τον 4ο αιώνα π.Χ. ήταν ήδη γνωστό ότι ένα αγαπημένο γεύμα του Μακεδόνα Αλεξάνδρου ήταν «χιόνι»  ανακατεμένο με γάλα, μέλι και νέκταρ.

 

Τις τελευταίες δεκαετίες η βιομηχανία του παγωτού γνωρίζει στη χώρα μας ραγδαία ανάπτυξη και τα προϊόντα της, τουλάχιστον ολόκληρο το καλοκαίρι, δεν λείπουν από κανένα σχεδόν ελληνικό σπίτι. Χάθηκαν πια οριστικά η φιγούρα του ασπροντυμένου πλανόδιου πωλητή με το καρότσι του και η εικόνα της νοικοκυράς που γυρίζει ασθμαίνουσα το χερούλι της παγωτομηχανής. Από κει και πίσω όμως τα κυριότερα επεισόδια στην παγκόσμια ιστορία του παγωτού περιβάλλονται από μια αχλύ ασάφειας.

 

Σε καταστήματα προσφέρεται συνήθως σε κυπελλάκι με σαντιγί, ενώ σε περαστικούς πωλείται σε χωνάκι. Το αγοράζουμε κυρίως το καλοκαίρι, αφού είναι δροσερό, γιατί τότε κάνει ζέστη και αναζητούμε την δροσιά του. Η μαγική συνταγή του βιομηχανοποιημένου παγωτού είναι:
10% – 16% λίπος γάλακτος
9 – 12% πρωτεϊνες (καζεϊνες) και υδατάνθρακες (λακτόζη)
12 – 16% γλυκαντικές ουσίες, κυρίως συνδυασμός σουκρόζης και γλυκόζης
0.2 – 0.5% σταθεροποιητές και γαλακτωματοποιητές
55% – 64% νερό
ασβέστιο (σε υψηλή βιοδιαθεσιμότητα) φώσφορο
βιταμίνες Α, Ε, Β1, Β2, Β6

 

 

 

 

 

 

Το παγωτό περιέχει περισσότερο ασβέστιο από το γάλα, άρα μπορείτε να δώσετε στα παιδιά σας άφοβα παγωτό, αρκεί -κατά προτίμηση- να το έχετε φτιάξει σπίτι σας. Για την ιστορική προέλευση του παγωτού οι πληροφορίες και δημοσιεύσεις είναι αντικρουόμενες. Δεδομένου ότι το παγωτό είναι παγωμένο γαλακτοκομικό προϊόν, η κατασκευή του προϋποθέτει ψύξη, άρα χιόνι ή πάγο, δεδομένης της ανυπαρξίας τεχνολογικής μεθόδου ψύξεως στα παλιά χρόνια. Η πλέον επικρατούσα άποψη σήμερα είναι αυτή της πολλαπλής εφεύρεσης. Δηλαδή ότι το παγωτό εφευρέθηκε σε αρκετά μέρη του κόσμου όπου υπήρχε πρόσβαση σε χιόνι και πάγο. Έτσι η πλέον διαδεδομένη άποψη είναι της Κινεζικής προέλευσης από χιόνια των Ιμαλαΐων και κρέμα ρυζάλευρου, γάλα και μέλι. 

 

Άλλη άποψη αναφέρει ότι το παγωτό δημιουργήθηκε πριν 4000 χρόνια στην Μεσοποταμία, αλλά είναι άξιο απορία πώς η θερμή αυτή περιοχή διαθέτει χιόνι ή πάγο. Άλλη εκδοχή για την προέλευση του παγωτού είναι ότι δημιουργήθηκε τον 18ο αιώνα στην Μεγάλη Βρετανία και Αμερική. Πάντως μια τεκμηριωμένη ιστορική πληροφορία είναι ότι ο Ιταλός μετανάστης στις ΗΠΑ Marcionni παρουσίασε το πρώτο παγωτό χωνάκι στον κόσμο με παραγωγή μέσω Διοξειδίου του άνθρακος (Ξηρός Πάγος).

 

Με τις πρώτες γραπτές πηγές να προέρχονται από την Κίνα, η ιστορία του παγωτού περνά από τη Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία, τη Μεσοποταμία, τη Σικελία, την Κωνσταντινούπολη, φτάνει στις αριστοκρατικές Βερσαλλίες της Γαλλίας και εν συνεχεία επεκτείνεται σε ολόκληρη την Ευρώπη και την Αμερική και εν τέλει σε όλο τον κόσμο. Μαρτυρίες υπάρχουν από τον 5ο αι. π.Χ. οι οποίες αναφέρουν ότι οι αρχαίοι Έλληνες σέρβιραν αντίστοιχα επιδόρπια με χιόνι, μέλι και φρούτα στα συμπόσια τους.

Χιόνι, γάλα και βρασμένο ρύζι είναι τα συστατικά του πρώτου παγωτού από την Κίνα, όπως αναφέρεται σε πηγές του 600 π.Χ. Ο πάγος διατηρούταν για εβδομάδες σε υπόγειες αποθήκες. Από χιόνι, μέλι και πολτό φρούτων, ήταν φτιαγμένο το παγωμένο γλύκισμα που δοκίμασε ο αυτοκράτορας Νέρων (54 – 68 μ.Χ.), στη Ρώμη. Ήταν κατά πάσα πιθανότητα ο πρώτος άνθρωπος που δοκίμασε παγωτό στη Δύση.

Γρανίτες από χιόνι, χυμό και κομμάτια φρούτων έφτιαχναν οι κάτοικοι της Σικελίας, σε μια παραλλαγή των σερμπετιών που έφεραν οι Άραβες περίπου το 800 μ.Χ. όταν κατέλαβαν το νησί.

Πολλούς αιώνες αργότερα ο βασιλιάς Βίκτωρ – Αμεδαίος Β’ σημείωσε το 1718 στο ημερολόγιό του πόσο τον εκνεύριζε η συνήθεια των συμβούλων του στο Παλέρμο να απολαμβάνουν σε κάθε περίσταση μια γρανίτα, ακόμη και κατά τη διάρκεια των συνεδριάσεων.

Στο σαράι του σουλτάνου της Κωνσταντινούπολης, όπως μνημονεύουν πολλοί περιηγητές του 16ου αιώνα, υπήρχαν αποθήκες πάντα γεμάτες με χιόνι για το αραίωμα των σερμπετιών ενώ οι καλεσμένοι εντυπωσιάζονταν με τις κούπες για τα επιδόρπια, φτιαγμένες από παγωμένους χυμούς φρούτων.

Πολύ πιο κοντά στο σημερινό παγωτό ήταν η συνταγή που εφηύραν οι Ιταλοί στις αρχές περίπου του 17ου αιώνα: Ζέσταιναν ένα μείγμα κρέμας γάλακτος και ζάχαρης, το αρωμάτιζαν με πολτό φρούτων και το χτυπούσαν για ώρα μέσα σε ένα λουτρό από σπασμένο πάγο και αλάτι.

Μέχρι τα μέσα του αιώνα οι γρανίτες και τα παγωτά είχαν φθάσει ως τις Βερσαλίες, αλλά η τιμή τους ήταν αρχικά απαγορευτική για τους κοινούς θνητούς. Μερικές δεκαετίες αργότερα η συντεχνία των λεμοναδοποιών παρασκεύαζε καθημερινά «αρωματικό χιόνι» και το μοίραζε στα cafe των Παρισίων.

Οι Γάλλοι μετά από έναν αιώνα μετέτρεψαν τη γρανίτα στο γνωστό σορμπέ, με την προσθήκη ασπραδιού αυγού. Το σορμπέ πάγωνε συνήθως σε καλούπια σχήματος φρούτων.

Ο πρώτος παγωτατζής στην ιστορία, ήταν φυσικά Ιταλός. Λεγόταν Φραντσέσκο Προκόπιο Κούτο και ξεκίνησε τη δουλειά του το 1686 ενώ στη συνέχεια άνοιξε ένα κατάστημα στο Παρίσι, το «Λε Προκόπ», που υπάρχει μέχρι σήμερα.

Τα παγωτά πήραν τα πρωτεία από τις γρανίτες κάπου στα τέλη του 18ου αιώνα, στη χώρα των καινοτομιών, τις ΗΠΑ. Ο πρόεδρος Τζορτζ Ουάσιγκτον ενθάρρυνε τους μαγείρους του να ανακαλύπτουν νέες συνταγές παγωτού.

Το 1843 μια νοικοκυρά από το Νιου Τζέρσεϊ κατασκεύασε το 1843 την πρώτη χειροκίνητη παγωτομηχανή και μέσα σε τρεις δεκαετίες είχαν κιόλας εμφανιστεί 70 βελτιωμένοι τύποι της. Η τεράστια ζήτηση ώθησε το 1851 τον Τζέικομπ Φάζελ να ιδρύσει στη Βαλτιμόρη την πρώτη βιομηχανία παγωτού ενώ ο Ερνεστ Χάμγουι, ένας σύριος μετανάστης στο Σεντ Λούις, έφτιαξε το 1904 τον πρώτο πύραυλο της ιστορίας (που τότε ονομαζόταν χωνάκι), εκτοξεύοντας τις πωλήσεις σε δυσθεώρητα ύψη.

 

 

 

 

 

 

 

Το παγωτό στην Ελλάδα

 

Στην Ελλάδα η πρώτη γαλακτοβιομηχανία άνοιξε το 1934, στον Βοτανικό.  Λίγα χρόνια αργότερα άνοιξε και στη βόρεια Ελλάδα μεγάλη γαλακτοβιομηχανία, με έδρα τις Σέρρες. Τότε κυκλοφόρησε το πρώτο τυποποιημένο παγωτό. Οι πλανόδιοι παγωτατζήδες έγιναν σύμβολο μιας μεταπολεμικής Ελλάδας που εκσυγχρονιζόταν.

Με το καρότσι τους γεμάτο παγωμένη κρέμα και παγωτά κασάτα περιφέρονταν στις γειτονιές και πούλαγαν την γλυκιά πραμάτια τους. Μέσα σε ένα μεγάλο κάδο με χιόνι (ή  έτοιμο πάγο αργότερα), έριχναν στρώσεις αλάτι για να διατηρείται η θερμοκρασία κάτω από το μηδέν. Εκεί βύθιζαν ένα δεύτερο κάδο πιο μικρό, γεμάτο παγωτό, το οποίο κάθε λίγο ανακάτευαν με μια μεγάλη ξύλινη κουτάλα για να μην κρυσταλλώσει. Σήμερα οι έλληνες προτιμούν να αγοράζουν παγωτά από περίπτερα ή μικρά μαγαζιά. Σε ποσοστό πάνω από 40%, προτιμούν το παγωτό ξυλάκι.

Παρόλο που σήμερα υπάρχουν παγωτατζήδες, λίγοι έχουν «επιβιώσει». Αν μπορούμε να συναντήσουμε κάποιον, θα δούμε ότι έχει ένα ποδήλατο-καρότσι με το οποίο μεταφέρει το ψυγείο για να διατηρείται το παγωτό. Επίσης μπορούμε να τους δούμε να μεταφέρουν τα παγωτά τους με φορτηγάκια. Τα περισσότερα παιδιά μόλις τους ακούνε τρέχουν αμέσως να προλάβουν ένα χωνάκι από αυτό το δροσιστικό και απολαυστικό γλύκισμα. Υπάρχουν και παγωτατζήδες φυσικά που έχουν μόνιμα ένα χώρο πώλησης των παγωτών τους.

Παγωτό Ιταλικό ή Αμερικανικό; Δύο είναι οι βασικές συνταγές παγωτού που χρησιμοποιούνται ευρέως στη Δύση, σήμερα, το λεγόμενο αμερικανικού τύπου και το ιταλικό (gelato). Το ιταλικό gelato φτιάχνεται μόνο με πλήρες γάλα, χωρίς αβγά και έχει πυκνή σύσταση και έντονη γεύση. Αντίθετα, το παγωτό αμερικανικού τύπου είναι πιο λιπαρό, γιατί φτιάχνεται με κρέμα γάλακτος και είναι ελαφρύ σαν αφρός, γιατί το 50% του όγκου του αποτελείται από αέρα. Το αμερικανικό είναι πιο ανθυγιεινό καθώς περιέχει 10-12% λιπαρά ενώ το gelato με την πλούσια γεύση περιέχει μονο 4-5%.

Το Ανατολίτικο Dondurma είναι στα τουρκικά το παγωτό. Η νοστιμότερη γεύση του είναι το Kaymaklı Dondurma (καϊμακλί ντοντουρμά), δηλαδή το παγωτό καϊμάκι, που φτιάχνεται από γάλα γίδας, ζάχαρη, σαλέπι και μαστίχα. Θεωρείται ότι προέρχεται από το Καχραμάνμαρας, μια περιοχή στα βάθη της νοτιοανατολικής Τουρκίας. Το Kahramanmaraş φημίζεται για την παραγωγή του σαλεπιού και ενός αλευριού που παράγεται από αποξηραμένους κονδύλους ορχιδέας, συστατικά που χρησιμοποιούνται στη παραγωγή του dondurma. Πρόκειται για ένα «ελαστικό παγωτό» που κόβεται και με μαχαίρι. Στη Συρία το πασπαλίζουν με πράσινο φιστίκι.  

Παγωτό παρφέ: Αυτό το είδος παγωτού λέγεται έτσι λόγω της τέλειας (parfait) αναλογίας των υλικών που δίνει στο παγωτό μια κρεμώδη αλλά ταυτόχρονα σκληρή υφή και το κάνει να μην λιώνει εύκολα. Το συναντάμε συνήθως στην γαλλική και αμερικανική ζαχαροπλαστική. Αυτό που ονομάζουμε παρφέ στην Ελλάδα είναι αρκετά λιπαρό παγωτό, με κρέμα και σαντιγί,  που περιέχει λικέρ ή καφέ, φρουί γλασέ και ψιλοκομμένους ξηρούς καρπούς.

Παγωτό καϊμάκι: Το καϊμάκι ή ντοντουρμάς είναι άλλο ένα διάσημο παγωτό, πολύ αγαπητό στους Έλληνες. Κατάγεται από την Κωνσταντινούπολη  και την συνταγή την έφεραν στις αποσκευές τους οι πρώτοι πρόσφυγες. Φτιάχνεται με ανθόγαλα, σαλέπι και μαστίχα, έχει μαστιχωτή – κολλώδη  υφή που οφείλεται στο σαλέπι, μόνο λευκό χρώμα  και είναι πολύ αρωματικό. Συνήθως συνοδεύει τα γλυκά του κουταλιού και τα σιροπιαστά. Είναι από τα πρώτα είδη παγωτού που κυκλοφόρησαν στην Ελλάδα ήδη από τη δεκαετία του ’60

Παγωτό κασάτο: Το κασάτο είναι ένα μυθικό παγωτό ή καλύτερα ένας τρόπος σερβιρίσματος παγωτού, πολύ διάσημος  τις δεκαετίες 50-70. Κάτι σαν παγωτό πολυτελείας, που τρώγονταν συνήθως τις Κυριακές. Σε ένα επάργυρο μπολ έβαζαν στρώσεις παγωτού διαφόρων γεύσεων και και έριχναν ανάμεσα φρουί γλασέ και ξηρούς καρπούς. Περίχυναν το παγωτό με λιωμένη σοκολάτα και έβαζαν το μπολ σε βαθιά ψύξη, για να παγώσει καλά, σχεδόν να κρυσταλλώσει. Στην συνέχεια αναποδογύριζαν το μπολ, έκοβαν την κάθε μπάλα στα 4 και  σερβίραν την κάθε φέτα με μπισκότα, σιρόπι κ.ο.κ. Σήμερα αυτό το παγωτό είναι δυσεύρετο. Θα το βρείτε μόνο σε επιλεγμένα ζαχαροπλαστεία.

Μπορεί να είναι γλυκό αλλά είναι εξαιρετικά θρεπτικό. Οι διαιτολόγοι λένε ότι ένα αγνό παγωτό ισοδυναμεί με ένα δεύτερο ποτήρι γάλα. Πράγματι  έχει  θρεπτική αξία παρόμοια με του γάλακτος, αφού τα 100 γρ. παγωτού προσδίδουν περίπου 100-120 μγ ασβέστιο, δηλαδή περίπου το 10% της ημερήσιας ανάγκης του οργανισμού σε ασβέστιο. Αντίστοιχα τα 100 μλ γάλα προσδίδουν 140 μγ ασβέστιο. Το παγωτό δεν είναι πλούσιο μόνο σε ασβέστιο. Αποτελεί εξαιρετική πηγή ουσιωδών πρωτεΐνης υψηλής βιολογικής αξίας, βιταμινών A, B1, B2, B12 και D, φωσφόρου και άλλων ιχνοστοιχείων.  Έρευνες έχουν αποδείξει ότι περιέχει επίσης συζευγμένο λινολεϊκό οξύ το οποίο προστατεύει τον οργανισμό μας από χρόνιες παθήσεις. Επιπλέον, τα λιπαρά που περιέχει προέρχονται τα περισσότερα από το γάλα, γι΄ αυτό δεν είναι επιβλαβή για τον οργανισμό.